BRUSSEL. De terugkerende koppen in de media liegen er niet om: 'Burn-out en depressie houden steeds meer oudere leerkrachten thuis' of 'Stress velt leerkrachten'. Socioloog Filip Van Droogenbroeck (VUB) wilde nagaan of de suggestie klopte dat leerkrachten met een zekere staat van dienst meer vatbaar zijn voor deze klachten dan de beoefenaars van andere beroepen. Hij onderzocht het in zijn doctoraat met de catchy titel 'Too tired to teach?', dat hij gisteren verdedigde.

Van Droogenbroeck baseerde zich op databanken van de Serv en van de Nationale Gezondheidsenquête. Zo kon hij het onderwijzend personeel vergelijken met 31 andere beroepen. Iets wat in andere onderzoeken over het welbevinden van leerkrachten nooit gebeurde.

Hij stelde vast dat leerkrachten er niet uitspringen op het vlak van werkdruk of werkuren. Ze rapporteren ook niet meer problemen met hun mentale gezondheid (depressie, angst) dan de rest. Voor burn-out zijn er geen betrouwbare studies die een vergelijking mogelijk maken.

Daarentegen zijn de leerkrachten bij degenen die grotere arbeidsvreugde, afwisseling in hun werk en mogelijkheden om bij te leren melden. 'Ze staan er dus beter voor dan algemeen wordt aangenomen', oordeelt Van Droogenbroeck.

Maar dat wil niet zeggen dat er geen vuiltje aan de lucht is in de leraarskamer. 'Er zijn wel degelijk veel belastende factoren die leerkrachten voortijdig uit het beroep doen stappen', aldus de socioloog.

Hij vroeg daarom aan 3.200 (ex-)leerkrachten ouder dan 45 jaar hoe ze tegen het einde van hun loopbaan aankijken. 'Ook bij hen is, net als bij de beginnende collega's, de uitval groot, zij het om andere redenen.'

De problemen blijken vaak niets met het lesgeven op zich te maken te hebben. Met stip op één als stressfactor staat de administratieve druk. Dat blijkt ook uit de citaten van respondenten die Van Droogenbroeck in zijn dissertatie opname.

'Sommige scholen gaan wat dat betreft echt in overdrive', leerde Van Droogenbroeck. 'Alles moet op papier staan. Terwijl dat helemaal niet moet van de inspectie. De leerkrachten zien ook de zin van al die paperassen niet in. Een goeie directie kan hier optreden als een buffer. Leerkrachten die meer autonomie krijgen, voelen zich beter. De rol van de directie blijkt cruciaal in hun welbevinden.'

Van Droogenbroecks conclusies sluiten aan bij de actualiteit. De leerkrachten maken zich zorgen over de pensioenplannen van de federale regering. Zo zouden hun studiejaren niet meer meetellen bij de berekening van hun pensioen. Dat hypothekeert de gesprekken voor een loopbaanpact dat de onderwijsbonden met de koepels en de minister van Onderwijs, Hilde Crevits (CD&V), aan het voeren zijn. Het is ook nog afwachten of leerkracht als zwaar beroep gecatalogeerd zal worden, met een gunstiger pensioenregeling als gevolg.

'Leerkrachten hebben al veel moeten afgeven, maar nog nooit iets in de plaats gekregen', stelt Van Droogenbroeck vast. De terbeschikkingstelling (TBS, zeg maar het vervroegd pensioen) is afgeschaft. En ze dreigen nu opnieuw langer te moeten werken voor minder pensioen. 'Er wordt al jaren over maatregelen gepraat die het beroep aantrekkelijker moeten maken, maar die komen er maar niet. Ik ben in 2011 mijn onderzoek begonnen met het idee een bijdrage aan het debat te kunnen leveren. Vijf jaar later is er nog niets gebeurd.'

De kersverse doctor in de sociologie vindt het cruciaal dat het beleid aan de verzuchtingen van de leerkrachten tegemoetkomt. 'Er zijn maatregelen nodig die de ervaren leerkrachten gezond en gemotiveerd houden en vooral: die hen het werk langer doen volhouden.'

Tom Ysebaert

Inhoud ↑

Copyright © 2015 Corelio. Alle rechten voorbehouden

Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookies Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.