6 februari 2018

Afschaffing AVI-leesniveaus nog niet voor morgen

 

Leidt het systeem dat het leesniveau van onze kinderen bepaalt - zo snel mogelijk woorden of teksten lezen met zo weinig mogelijk foutjes - tot meer stress en minder leesplezier? Uit politieke en literaire hoek klinkt alvast kritiek, maar afschaffen is voor onderwijsexperts niet aan de orde.

Ouders kennen het maar al te goed: het leesniveau dat hun kind op de lagere school haalt. Veel scholen nemen daar een AVI-toets voor af, een afkorting voor 'analyse van individualiseringsvormen'. Dat systeem werd in de vroege jaren 70 in Nederland ontwikkeld. Teksten worden op hun moeilijkheidsgraad beoordeeld, leerlingen op hun technisch leesniveau.

Met de chronometer onder tafel moet een kind een tekst zo snel mogelijk lezen, met zo weinig mogelijk fouten - of het nu begrijpt wat er staat of niet.

Maar recent onderzoek legde een pijnlijke realiteit bloot bij de kinderen van onze basisscholen: slechts een kwart gaf aan echt graag te lezen.

Dat stoort Koen Van Bockstal, directeur van het Vlaams Fonds voor de Letteren. Hij wijt het probleem aan de 'dictatuur' van AVI. Technische vaardigheden komen vanzelf wel als een kind liever leest, meent hij. "Doe dat door voor te lezen, kinderen een leesuurtje te geven of vertel over voetbal aan de hand van een boek over Johan Cruijff."

Met hem krijgt Vlaams Parlementslid Jo De Ro (Open Vld) een bondgenoot. Op die nagel klopt hij al lang. "Het baart me zorgen dat het meetsysteem een sport werd om zo snel mogelijk een bepaald niveau te halen. Voor competitieve kinderen werkt dat: zij pakken graag uit met een niveau. Andere kinderen bezorgt het pure stress, zo zag ik bij mijn jongste zoon."

"De redenering dat techniek uit leesplezier voortvloeit, klopt niet", zegt psycholinguïst Astrid Geudens (Thomas More). "Het zou een cruciale vergissing zijn om minder aandacht te schenken aan technische leesvaardigheid. Zwakke lezers raken nog verder achterop en verliezen meer leesplezier. Losse projectjes die leesplezier centraal stellen, leveren veel minder op dan onderwijs dat technisch lezen, taal, begrip en leesplezier combineert."

Ouders die competitie ruiken, scholen die zich op niveaus vastpinnen: in die kritiek kan orthopedagoog Pol Ghesquière (KU Leuven) zich wel vinden. "Met een chronometer kun je een kind helpen en motiveren, of om zeep helpen en frustreren. Veel scholen verwarren het middel nu met het doel, dus de vraag is waarom scholen de niveaus gebruiken: om het resultaat om te zetten in een goed gesprek over de interesses van een kind, zodat het liever leest? Of als een competitie-instrument, met gefrustreerde kinderen tot gevolg?

De Ro pleit bij de ministers van Cultuur en Onderwijs voor een "actieplan graag lezen", en daar wordt aan gewerkt, bijvoorbeeld met het Actieplan Leesbevordering van minister van Cultuur Sven Gatz (Open Vld).

Op vraag van Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) heeft het onderwijsveld zich geëngageerd om met een concrete aanpak te komen. Komende maandag trekt de minister zelf, samen met onderwijsexperts, naar Nederland, omdat scholen daar grote vooruitgang boeken. "Een werk van lange adem, maar de volgende generatie zal ervan profiteren", zegt Van Bockstal licht hoopvol.

(CMA)

Inhoud ↑

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream