11 september 2015

Bacheloropleiding verpleegkunde wordt vanaf academiejaar 2016-2017 vierjarige opleiding

 

De Vlaamse Regering heeft op voorstel van Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits de conceptnota ‘Professionele bachelor verpleegkunde’ goedgekeurd. Vanaf het academiejaar 2016-2017 wordt de bacheloropleiding verpleegkunde een vierjarige opleiding. In het nieuwe concept wordt een contractstage ingevoerd waarbij studenten verpleegkundige op het einde van hun bacheloropleiding al deeltijds in de gezondheidssector aan de slag gaan. De toekomstige verpleegkundigen zullen met hun diploma breder opgeleid zijn waardoor zij met hun diploma in alle sectoren van de gezondheidszorg of welzijn aan de slag kunnen. Op die manier voldoet Vlaanderen aan de Europese richtlijn over gereglementeerde beroepen.

Europese richtlijn

In Vlaanderen kennen we een professionele bacheloropleiding verpleegkunde en een opleiding verpleegkunde HBO5. Voor de Vlaamse zorgsector blijven beide opleidingen cruciaal, elk met een eigen én waardevolle plaats. De Europese richtlijn over gereglementeerde beroepen noopt tot een verregaande modernisering van beide opleidingen. Voor de professionele bacheloropleiding betekent dit een evolutie naar een vierjarige opleiding. De opleiding HBO5 blijft bestaan zonder verlenging van de studieduur. Ook hier zal in overleg en volgens de Europese richtlijn verder aan de kwaliteit worden gewerkt.

De richtlijn bevat kwalitatieve vereisten, zoals een aantal te behalen brede competenties. De richtlijn bepaalt ook kwantitatieve aspecten: opleidingen verpleegkunde moeten minimaal 3 jaar (4.600 uren) tellen, waarvan minstens de helft (2.300 uren) klinische praktijk naast minstens een derde theorie. De Vlaamse bacheloropleidingen komen gemiddeld aan 1.400 uren praktijk. Er is dus nood aan 900 uur of 24 extra weken stage. De vernieuwing wordt echter ook aangegrepen om de opleiding inhoudelijk verder te versterken, waarbij we ook innovatieve vormen van praktijkonderwijs, zoals bijvoorbeeld simulatieonderwijs, valoriseren.

Het is de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) die nagaat of  bacheloropleidingen verpleegkunde voldoen aan de Europese regelgeving. De NVAO stelde vast dat de huidige opleidingen van hoge kwaliteit zijn, maar te weinig uren stage tellen. Een Task Force met de hogescholen en het werkveld kwam tot het voorstel om de studieduur van de opleiding uit te breiden. Minister Crevits wil een win-win-situatie voor studenten en de zorgsector bereiken.

Verpleegkundigen in spe krijgen een intensievere opleiding

Het nieuwe curriculum voor de bacheloropleiding verpleegkunde gaat in vanaf het academiejaar 2016-2017. De opleiding wordt vanaf dan gespreid over 240 studiepunten in de plaats van 180. De normale studieduur stijgt van 3 naar 4 jaar.  Het is de bedoeling dat de studenten in de eindfase van de nieuwe opleiding al deeltijds aan de slag gaan binnen de zorgsector als verpleegkundige in opleiding.

Daarvoor wordt een nieuw concept gelanceerd : de contractstage, gebaseerd op een overeenkomst tussen de student, de werkplek en de hogeschool. Het gaat om een vorm van ‘stage plus’ waarbij studenten als ‘verpleegkundige in opleiding’ meewerken in ziekenhuizen, woonzorgcentra, geestelijke gezondheidszorg, thuiszorg enz. Tegelijkertijd zullen ze nog verder opleiding krijgen door de hogeschool. Zo vermijd je dat door de langere studieduur een jaar lang geen verpleegkundigen naar de werkvloer uitstromen.

Er wordt momenteel onderzocht of de studenten voor de prestaties die ze in het kader van een contractstage op de werkvloer zullen leveren ook een vergoeding kunnen krijgen. Om dit idee te realiseren, komt er een platform waarin de opleidingen nog nauwer met het werkveld samen gaan werken. De concrete modaliteiten van deze contractstage zullen binnen het platform worden voorbereid en vervolgens in samenwerking door alle bevoegde overheden, Vlaams en federaal, worden bepaald.

Brede mogelijkheden, minder nood aan vervolgopleidingen

Ongeveer 4 op de 10 van de verpleegkundigen volgt nu een extra bachelor-na-bacheloropleiding (banaba) van 60 studiepunten met het oog op specialisatie. Wanneer de basisopleiding uitbreidt, zal het mogelijk zijn om een deel van de verdieping die nu gerealiseerd wordt in die banaba’s te veralgemenen en in te bedden binnen de generieke vierjarige opleiding zelf. Dat kan gebeuren via de uitgebreide stage, de focus van de bachelorproef en een aanbod van keuzevakken. De nood aan vervolgopleidingen via de banaba’s wordt op die manier afgebouwd. Dat betekent niet dat professionalisering of specialisering tijdens de loopbaan verdwijnt. Daar waar het werkveld nog nood heeft aan meer doorgedreven specialisering kan er via postgraduaten of andere vormen van levenslang leren worden gewerkt.

Doordat bij een vierjarige basisopleiding een extra banaba voor veel studenten overbodig wordt, zal de verlenging van de studieduur voor hen relatief zijn. Ook nu al studeren vele verpleegkundigen immers al langer dan drie jaar. Naast de banaba’s is ook de masteropleiding verpleegkunde een optie om verder te studeren. Ook daarvoor wordt samen met de universiteiten bekeken of het huidige schakelprogramma kan indalen in de verlengde bacheloropleiding.

De nieuwe regeling geldt voor studenten die starten vanaf academiejaar 2016-2017. In het academiejaar 2019-2020 zal het vierde jaar voor het eerst worden ingevuld. Via deze beslissing kunnen hogescholen hun curriculum volledig afstemmen op de Europese richtlijn en op de actuele en toegenomen noden van de gezondheidszorg. De vernieuwing beperkt zich niet enkel tot de stages maar gaat over de hele integratie van theoretisch en klinisch onderwijs binnen de basisopleiding verpleegkunde van vier jaar. Voor studenten die nog tot en met het academiejaar 2015-2016 van start gaan of gingen, blijft de opleiding zoals ze nu is: zij zullen na drie jaar afstuderen als verpleegkundige.

Belang van afstemming

De voorgestelde vernieuwing van de bacheloropleiding verpleegkunde vraagt een goede afstemming met de federale overheid en de hele zorgsector. Verder overleg op verschillende niveaus zal nodig zijn om tijdens de komende jaren de voorgestelde vernieuwing verder te concretiseren en toe te passen.

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits : “De zorgsector wordt steeds complexer en de verwachtingen van verpleegkundigen liggen hoog. Onder impuls van de Europese regelgeving grijpen we de kans om de bacheloropleidingen verpleegkunde grondig te vernieuwen. Studenten zullen vier jaar studeren, maar zullen een bredere opleiding krijgen, minder vervolgopleidingen nodig hebben, meer ervaring opdoen en nog steeds na drie jaar meedraaien op de werkvloer, binnen het nieuwe concept van de contractstage. Verpleegkundigen genieten terecht een groot vertrouwen van de burgers. Dat willen we in de toekomst versterken.”

Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen : “De uitbreiding van de studieduur voor de bacheloropleiding verpleegkunde past ook in het actieplan 3.0 ‘Werk maken van werk in de zorg- en welzijnssector’. Een toekomstgerichte aanpak van het dossier verpleegkunde beantwoordt aan de maatschappelijke nood om de kwaliteit van zorg te blijven garanderen in een steeds complexer wordende zorgcontext.”

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream