27 februari 2018

Dat ouders in de vrieskou willen kamperen, laat mij koud

 

Patrick Loobuyck is moraalfilosoof aan de Universiteit Antwerpen en UGent en opiniemaker voor De Morgen.

Vrije schoolkeuze is een belangrijk goed. Ouders moeten zonder staatsbemoeienis de beste school voor hun kinderen kunnen kiezen. Toch heeft een volledig vrij systeem ook nadelen. Het leidt tot frustratie bij scholen die niet alle leerlingen kunnen inschrijven en tot ontgoocheling bij ouders die op scholen botsen die reeds volzet zijn. Vrije schoolkeuze resulteert ook niet vanzelf in optimale sociale mix en laat vormen van segregatie ongemoeid. Sommigen beweren zelfs dat de onderwijsvrijheid de gelijke kansen van de zwaksten en de kansarmen niet ten goede komt.

Om aan deze euvels tegemoet te komen, werken steden als Gent en Antwerpen (hoewel daar een derde van de scholen niet wil meedoen) met een centraal aanmeldpunt. In Gent resulteerde dat al op korte termijn in 7 procent meer sociale mix in het basisonderwijs. Nu het Vlaams Parlement zo een systeem over heel Vlaanderen wil invoeren, liggen het Katholiek Onderwijs Vlaanderen en de N-VA dwars. Met name de dubbele contingentering is een doorn in het oog. Deze zorgt ervoor dat het aantal leerlingen uit kansrijke en kansarme thuissituaties per school wat gespreid wordt. Het gaat segregatie tegen en bevordert de sociale mix. Katholiek Onderwijs Vlaanderen en N-VA willen niet dat de vrijheid van onderwijs in het gedrang komt. Eerst vrije schoolkeuze, dan pas gelijke kansen of sociale mix, zo klinkt het.

De minister van onderwijs Hilde Crevits (CD&V) reageert ontgoocheld. Zelfs het weer wordt erbij gehaald: het is een schande dat mensen bij vrieskou moeten kamperen aan de schoolpoort, zegt ze in De ochtend op Radio 1. Het kamperen moet eruit.

Akkoord, maar laten we focussen op de reële inzet van het debat. Dat ouders bij vrieskou willen kamperen, laat mij eerlijk gezegd koud. Dat scholen, koepels en politieke partijen het enkel voor de (school)vrijheid van die ouders willen opnemen, dat is wat stoort.

Zeg nu zelf, wat is het meest rechtvaardige en wat creëert de grootste vrijheid? Enkel rekening willen houden met de vrijheid van dat klein groepje kamperende ouders, op basis van het principe 'first come / first served'. Of via een inschrijvingssysteem rekening proberen te houden met ieders vrijheid én ook nog eens sociale mix aanmoedigen? Iedereen wil goed onderwijs voor de eigen kinderen. Er is geen enkele reden om op dat punt alleen de wensen van kamperende of snelst bellende ouders in te willigen.

Katholieke scholen in Antwerpen doen niet mee met het aanmeldsysteem omdat ze vinden dat kamperende ouders nog beter zijn dan ouders die geen controle hebben over hun schoolkeuze. Maar over wiens vrijheid gaat het? Het huidige systeem fnuikt net zo goed de vrijheid van ouders: zij die net te ver in de rij stonden, te laat kwamen of niet wilden kamperen. Een centraal aanmeldsysteem probeert daarentegen de vrijheid van zoveel mogelijk ouders te respecteren. Het zet de voorkeur van ouders ook niet zomaar buitenspel. Ouders moeten hun voorkeuren doorgeven en het systeem zal daar maximaal rekening mee houden. Dit systeem is natuurlijk enkel billijk als er voldoende aanbod is en de kwaliteit van scholen gegarandeerd en transparant ter beschikking is. Twee werkpuntjes. Maar die spelen net zo goed, misschien zelfs nog meer, als het centraal aanmeldingssysteem er niet komt.

Zelfs wanneer je onderwijsvrijheid boven gelijke kansen en sociale mix stelt, moet een kampeersysteem de duimen leggen voor een systeem van centrale aanmelding. Door de voorkeur van de ouders te vragen en rekening te houden met enkele parameters zoals nabijheid en sociaal-economische achtergrond wordt gestreefd naar een systeem dat voor zoveel mogelijk mensen zoveel mogelijk vrijheid wil waarborgen, in combinatie met een vergelijkbare vrijheid voor allen. Laat dit nu net datgene zijn waar we politiek voor uitgevonden hebben!

Inhoud ↑

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream