23 januari 2018

De obsessie met vaardigheden

 

Het onderwijs is constant in verandering. Daar herinnert minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) ons geregeld aan. Niet alleen grondige hervormingen of de implementatie van het M-decreet beroeren de sector. Om de zoveel tijd krijgen we wel een nieuw leerplan voor de kiezen. Idealiter zijn die leerplannen verfrissend en uitdagend. Idealiter.

Ik geef nu veertien jaar Nederlands en doorgaans kan ik mijn enthousiasme wel kwijt in de lessen literatuur. Toegegeven: taalbeschouwing geef ik met iets minder bevlogenheid, maar ik neem het er graag bij. Sinds enkele jaren is er een groot pedagogisch paradepaardje aan de horizon verschenen: een fel briesend ros dat alle taal-leerplannen domineert en menig collega wakker houdt: de vaardigheden.

Onderzoek heeft uitgewezen dat kinderen beter iets meer kunnen dan kennen. In de derde graad Nederlands vertaalt zich dit helaas in een verlaging van het niveau, een verarming van de 'a' in het letterwoord aso. In de algemene vorming moet literatuur meer en meer plaatsmaken voor vaardigheden-onderwijs, of nog: rendabiliteit. Het onderwijs moet jongvolwassenen afleveren die kunnen presteren.

Concreet? Wij moeten jongeren leren hoe ze kunnen solliciteren, hoe ze een aanrijdingsformulier kunnen invullen, hoe ze informatie kunnen vragen aan onbekenden en vooral hoe ze hun opinie kunnen delen met anderen. Vraag maar aan de ouders van een gemiddelde, welbespraakte tiener hoeveel hulp ze daarbij nodig hebben.

Maar wanneer en waar gaan ze nog Raskolnikovs worsteling uit Misdaad en straf doorleven? Wie gaat hun de aarzelende romantiek uit Dien avond en die roze leren smaken? En hoe jammer dat ze slechts een scherf zullen zien van de spiegel die die gewiekste middeleeuwse vos ook deze maatschappij nog voorhoudt.

Kinderen dreigen niet alleen een groot stuk literatuur, poëzie en daarmee cultuur te mislopen: een deel van de cultuurgeschiedenis dreigt ronduit in een vergeethoek te eindigen. We mogen terloops nog wat literatuur verwerken in onze lessen, maar het is niet langer de bedoeling daar nog uren aan te besteden, lees: te verliezen.

Het spijt me, geachte leerplan-opstellers: ik zal braaf mijn jaarplan opstellen en de minimale, vereiste doelstellingen nastreven, maar het spijt me niet als ik me soms verlies in een te grondige lezing van een streepje Lucebert of Jeroen Brouwers. Laat mij mijn leerlingen af en toe en veel te lang sprakeloos zijn als ze kennismaken met Jotie T'Hooft en zijn junkieverdriet. We weten allemaal dat de pedagogische trends en leerplannen na een tijdje toch weer aan herziening toe zijn. Dat geldt gelukkig niet voor de hele literatuurgeschiedenis.

Nele De Saeger

Inhoud ↑

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream