16 september 2016

'Er moet bespaard worden op het secundair'

 

De universiteiten en hogescholen krijgen te weinig geld, het secundair onderwijs juist te veel. Tot die ongemakkelijke conclusie komt de OESO in haar jaarlijkse rapport. 'De modernisering van het secundair onderwijs moet ook een besparingsoperatie zijn.'

Een scheeftrekking. Zo beschrijft de OESO in haar nieuwste rapport Education at a Glance de financiering van ons onderwijs. "We zien dat er in de onderwijsbudgetten niet veel is verschoven", zegt topman Dirk Van Damme. "De grote structurele problemen blijven bestaan. Zo probeert minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) met man en macht iets te redden van de modernisering van het secundair onderwijs en wil ze het niet laten overkomen als een besparingsoperatie. Terwijl het dat juist wel zou moeten zijn.

"Het Vlaamse secundair onderwijs kent zowat het kleinste aantal leerlingen per leerkracht van de hele OESO. Nogal wat leraars zullen dat niet altijd zo ervaren, maar door de vele studierichtingen zijn er wel degelijk tal van opleidingen met heel weinig leerlingen. Daar moet in worden gesnoeid, zoals ook is voorzien in de modernisering."

Kleuterscholen, hogescholen en universiteiten zouden dat geld goed kunnen gebruiken.

Van Damme: "Zij krijgen inderdaad te weinig middelen. In het hoger onderwijs is de zogeheten klik niet toegepast, waardoor de financiering per student er verder op is achteruitgegaan. Zelfs als die hervat wordt, waar Crevits haar uiterste best voor doet, zal dat op een lager niveau dan voorzien gebeuren. Het hoger onderwijs betaalt en boet zo voor het uitblijven van een hervorming van het secundair onderwijs.

"Ik moet daarbij wel de hand in eigen boezem steken. De onderfinanciering van de hogescholen en universiteiten stamt al van de periode onder Frank Vandenbroucke (Van Damme werkte tussen 2004 en 2008 als kabinetschef voor de minister van Onderwijs, RA) en is onder de daaropvolgende ministers niet aangepakt."

Heeft dat de kwaliteit aangetast?

"Dat valt moeilijk te zeggen. Helaas zijn de universiteiten en hogescholen weinig transparant als het op kwaliteitsindicatoren aankomt. Intuïtief en op basis van de internationale rankings heb ik niet het gevoel dat ze erop achteruitgegaan zijn. Ze compenseren de teruglopende middelen ook door hun inzet en werkijver. Er wordt in het hoger onderwijs veel meer gewerkt dan in het secundair onderwijs. Maar er mag niet te veel op die goede wil worden geteerd.

"Tegelijkertijd zit het hoger onderwijs gevangen langs twee kanten. Er komen geen middelen bij vanuit de overheid, wat gezien de budgettaire toestand nog wel enkele jaren zal duren, en er bestaat een grote ideologische weerstand tegen het optrekken van de private financiering. Terwijl uit meerdere onderzoeken blijkt dat dit kan zonder de democratisering in gevaar te brengen."

Het inschrijvingsgeld mag dus nog wat hoger komen te liggen.

"De lichte verhoging die Crevits heeft doorgevoerd, is eigenlijk peanuts. Dat helpt de hogescholen en universiteiten nauwelijks. Als er niets meer gebeurt, dan zie ik het eigenlijk somber voor hen in. In bijvoorbeeld Zweden, maar ook in Australië betalen ouders en studenten een groter stuk van wat de studie nu werkelijk kost. Je hoeft en wilt niet naar Britse toestanden gaan, waar nu zelfs de grens van 9.000 pond per jaar wordt doorbroken.

"Je kunt perfect een systeem bedenken dat inkomensgerelateerd is en waarbij de leenlast draaglijk wordt gehouden. Essentieel is dat je ook hogere studiebeurzen voorziet voor wie het nodig heeft. Vergeet niet dat het hoger onderwijs de minst herverdelende is van alle overheidsuitgaven, nog minder dan pakweg de snelwegen. Over de generaties heen is dat een enorme transfer van arm naar rijk."

Waar jullie ook aandacht voor vragen is de genderkloof. Vrouwen ondervinden nog altijd forse nadelen in ons onderwijs.

"Het valt eigenlijk op alle vlakken enorm op. Van de doorstroming naar de arbeidsmarkt tot de functies binnen scholen en de loonkloof: op elk vlak kampen vrouwen met ongelijkheden. Het neemt ook verder toe, zeker in de studiekeuze voor het hoger onderwijs. En daar kan sterker op worden ingespeeld. Crevits doet dat met de STEM-campagne (science, technology, engineering and mathematics), die achterliggend ook aandacht besteedt aan meisjes, maar eigenlijk is dat nog te weinig uitgesproken. Er verandert niets, terwijl andere landen er wel op vooruitgaan."

Waar ziet u het misgaan?

"De angst voor wiskunde speelt een grote rol. Leerkrachten wiskunde worden in Vlaanderen precies opgekweekt met het idee dat wiskunde niet voor iedereen is. Het dominante beeld is dat meisjes minder geschikt zijn voor hogere wiskunde, terwijl elk onderzoek dat met klem ontkracht. Helaas zien we te weinig verontwaardiging. Er volgen hoogstens wat sensibiliserings- campagnes, maar er is veel meer werk aan de winkel, vooral in de lerarenopleidingen.

"We zien in onze samenleving en in ons onderwijs veel genderstereotiepe mechanismen. Zo valt op dat zelfs als verreweg de meeste leerkrachten vrouwelijk zijn, bijvoorbeeld in de eerste graad van het secundair onderwijs, zij nog altijd nauwelijks doorstoten naar het middenniveau, bijvoorbeeld een directiefunctie, waar de besluiten worden genomen."

REMY AMKREUTZ

Inhoud ↑

Copyright © 2016 De Persgroep Publishing. Alle rechten voorbehouden

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream