5 maart 2018

Hoe scheef zit arbeidsmarkt in elkaar?

 

Hasselt. Dat er problemen zijn op de Belgische arbeidsmarkt, is een open deur intrappen. Maar de vinger hier op de wonde leggen, is niet zo simpel. De Nationale Bank heeft in haar jaarverslag 2017 nochtans cijfers die tot de verbeelding spreken: bij de werkzoekenden zijn er veel te veel laaggeschoolden en veel te weinig hooggeschoolden. “Deze cijfers maken op een sprekende manier duidelijk hoe scheef onze arbeidsmarkt in elkaar steekt”, zei directeur Tim Hermans van de Nationale Bank van België (NBB) onlangs bij de voorstelling van het jaarverslag in Hasselt.

Het (on-)evenwicht tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt wordt veelal bestudeerd door de werkloosheidsgraad (aandeel werklozen in de beroepsbevolking) te vergelijken met de vacaturegraad (aantal vacatures per duizend banen). Hoe hoger de ene, hoe lager de andere.

Terwijl de werkloosheidsgraad in ons land daalt, stijgt de vacaturegraad met grote sprongen. Bijna nergens in Europa raken vacatures zo moeilijk ingevuld als in ons land, zo raakte recent nog bekend.

Maar in zijn jaarverslag maakt de Nationale Bank gewag van een veel eenvoudigere, maar tegelijk meer veelzeggende vergelijking: hoeveel laag-, midden- en hooggeschoolde jobs bestaan er in ons land, en hoeveel zitten er bij de werklozen? Voor het antwoord op die vraag moest de NBB zelf graven in de statistieken van Eurostat.

Onthutsend

De resultaten zijn ronduit onthutsend: terwijl er slechts 11 procent jobs voor laaggeschoolden bestaan in ons land, zitten er 36% laaggeschoolden bij de werkzoekenden. Het tegenovergestelde is al even waar: 46 procent van de jobs zijn tegenwoordig voor hooggeschoolden, terwijl het aandeel hooggeschoolden bij de werkzoekenden slechts 23 procent bedraagt. Enkel bij de middengeschoolden valt de mismatch nog mee: 43 procent jobs tegenover 41 procent werkzoekenden (zie infografiek rechts).

Mismatch

“Een dergelijke mismatch is wel degelijk een economisch én sociaal probleem”, zegt directeur Tim Hermans van de Nationale Bank. “Bedrijven dreigen gefnuikt te worden in hun groei omdat ze geen geschikte mensen vinden, terwijl de vele laaggeschoolden maar moeilijk uit de werkloosheid geraken.”

Volgens de NBB weerspiegelen de cijfers wellicht ook de buitensporig hoge eisen die werkgevers stellen op het vlak van kwalificatieniveau. Daarnaast vormt de afstand tussen woon- en werkplaats een belangrijke kostenfactor voor de laaggeschoolden.

Levenslang leren

Flexibiliteit, onderwijs en studiekeuze moeten dus dringend onder de loep genomen worden, zo oordeelt de Nationale Bank, net zoals andere instellingen dat eerder deden. “Onderwijs is van primordiaal belang voor jongeren die niet kunnen bogen op enige beroepservaring”, zo stelt de Nationale Bank. Bovendien stopt leren niet bij het verlaten van de school, maar is het eerder een levenslang proces.

België scoort al ondermaats op het vlak van permanente opleiding: 6,8 procent van de werkenden in België tegen gemiddeld 13,4 procent in de EU. En dan scoren de Belgische laaggeschoolden nog vijf keer lager dan de hooggeschoolden.

Vroegtijdige schoolverlaters

De Nationale Bank stipt nog aan dat het gelukkig de goede kant uitgaat met het aantal jongeren dat zonder diploma de school verlaat. “Dat aantal blijft nog aanzienlijk, maar het is de laatste jaren flink gedaald”, zo stelt de NBB vast.

“Dat klopt”, zegt Vlaams minister van onderwijs Hilde Crevits. Zij kwam vrijdag op de proppen met nieuwe cijfers in verband met vroegtijdige schoolverlaters. Dat zijn jongeren tussen 18 en 25 jaar die het secundair onderwijs zonder diploma verlaten. Ook zij stelt de jongste jaren een betekenisvolle daling vast in Vlaanderen. In het schooljaar 2009-2010 bedroeg dat aantal nog 12 procent. In het schooljaar 2014-2015 was dat al gezakt tot 9,7 procent.

Maar het schooljaar nadien veerde het aandeel vroegtijdige schoolverlaters weer op tot 10,4 procent. “Als er meer jobkansen zijn op de arbeidsmarkt, kiezen jongeren - veelal met een problematische schoolloopbaan - er sneller voor om de schoolbanken te verlaten”, verklaart de minister de trendbreuk. “Vooral in Limburg en Oost-Vlaanderen steeg het aandeel omdat daar het aantal vacatures fors stijgt en er een hogere kans op een job is.”

Meer over Crevits en de vroegtijdige schoolverlaters op blz. 8

Dominiek CLAES

Inhoud ↑

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream