13 juli 2018

Nieuwe eindtermen: ambitieus, duidelijk en coherent!

 

 

 

De Vlaamse Regering heeft vandaag de nieuwe eindtermen voor de eerste graad van het secundair onderwijs goedgekeurd. Wat voorligt is een gereduceerde set eindtermen die ambitieus en duidelijk zijn. Samen vormen ze een coherent geheel. Voor het eerst wordt kennis expliciet vermeld in elke eindterm en heeft elke eindterm een duidelijk beheersingsniveau. Alle eindtermen moeten worden bereikt en élke leerling moet op het einde van de eerste graad de eindtermen basisgeletterdheid op individueel niveau halen.

Traject

De huidige eindtermen zijn 20 jaar oud en dateren dus van de tijd waarin bijvoorbeeld amper sprake was van een gsm, smartphone en internet. Een actualisering was dus zeker nodig. Na een screening van het studieaanbod van het secundair onderwijs volgde een eindtermenonderzoek, waarin de werking en doeltreffendheid van de huidige eindtermen onderzocht werd. Daarna volgde een maatschappelijk eindtermendebat. 50 dagen lang kon iedereen op de website onsonderwijs.be zijn of haar mening geven over wat ze verwachten van de inhoud van ons onderwijs. Ook de ouders werden gehoord in samenwerking met de Koning Boudewijnstichting en er werd een debat met de Vlaamse scholierenkoepel opgestart. Er kwamen adviezen van strategische adviesraden en het resultaat van het publiek debat werd gebundeld in het eindrapport “Van LeRensbelang”.

Op basis van het maatschappelijk debat werd een decretaal kader uitgewerkt waarin 16 sleutelcompetenties zijn vastgelegd. De eindtermen werden geformuleerd in functie van deze sleutelcompetenties: : Nederlands, andere talen, digitale vaardigheden, wiskunde, exacte wetenschappen en technologie, financiële competenties, burgerschap, historisch bewustzijn, ruimtelijk bewustzijn, lichamelijke, geestelijke en emotionele gezondheid, sociaal-relationele competenties, duurzaamheid, juridische competenties, onderzoekscompetenties, innovatiedenken, creativiteit, probleemoplossend en kritisch denken, zelfbewustzijn en -expressie, zelfsturing en wendbaarheid, ontwikkeling van initiatief, ambitie, ondernemingszin en loopbaancompetenties, cultureel bewustzijn en culturele expressie.

De sleutelcompetenties burgerschap, digitale vaardigheden en mediawijsheid en bijvoorbeeld ook financiële geletterdheid zorgen voor een duidelijk antwoord op hedendaagse uitdagingen.

Na de goedkeuring van de sleutelcompetenties in januari 2018 zijn 7 ontwikkelcommissies aan de slag gegaan om de nieuwe eindtermen te maken. Daarbij werden leerkrachten, experten, vertegenwoordigers van de onderwijskoepels en -netten en de administratie samengebracht. Nieuw is dat een valideringscommissie de evalueerbaarheid, de coherentie en de consistentie van de nieuwe eindtermen onder de loep nam. Deze commissie bestaat uit leden van de onderwijsinspectie en experten. Zes maanden later is er een set aan nieuwe eindtermen voor de eerste graad secundair onderwijs.

Doelstellingen

Met de nieuwe eindtermen willen we ook in de toekomst kwaliteitsvol én actueel onderwijs voor elke leerling garanderen. Eindtermen bepalen wat leerlingen minimaal moeten kennen en kunnen, wat noodzakelijk is om stevig met beide voeten in de samenleving te staan. Samen met de modernisering van het secundair onderwijs bereiden we zo het onderwijs voor op de toekomst.

De opdracht was duidelijk: beperkt in aantal, eindtermen, helder geformuleerd, duidelijk en sober. Ze moeten competentiegericht en evalueerbaar zijn en zowel kennis, vaardigheden en inzichten moeten aan bod komen. De expliciete vermelding van kennis in eindtermen is nieuw en het onderscheid tussen vakgebonden en vakoverschrijdende eindtermen valt weg.

De nieuwe eindtermen zijn ontwikkeld in functie van sleutelcompetenties. Het leerplan maakt de verbinding met de vakken. Alle eindtermen zijn te bereiken op populatieniveau. De eindtermen basisgeletterdheid (Nederlands, wiskunde, digitale en financiële competenties) moeten door iedereen afzonderlijk bereikt worden op het einde van de eerste graad. Bv. financiële geletterdheid: “De leerling maakt budgettaire keuzes voor zichzelf rekening houdend met een eigen budget en een gezinsbudget”.

We gaan van 688 naar 382 eindtermen voor de eerste graad: minder, maar ambitieus en duidelijker. De nieuwe eindtermen voor de eerste graad gaan in op 1 september 2019. De nog te ontwikkelen eindtermen voor de 2de graad op 1 september 2021 en die voor de 3de graad op 1 september 2023.

Nu zijn de gevalideerde eindtermen voorgelegd aan de Vlaamse regering (als ontwerp van decreet). Daarna krijgen ze advies van de VLOR, de SERV, de Raad van State en gaan ze naar het Vlaams Parlement. Vervolgens kunnen de onderwijskoepels, het GO! en de uitgeverijen van handboeken aan de slag om de eindtermen door te vertalen naar de klasvloer.

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits: “Met de nieuwe set eindtermen willen we onze jongeren de noodzakelijke rugzak meegeven om met kennis sterk, kritisch en weerbaar in de samenleving te staan. Om zich persoonlijk te ontwikkelen en om gewapend te zijn voor het hoger onderwijs of de arbeidsmarkt. Vandaar de expliciete aandacht voor bv. financiële geletterdheid maar ook burgerschap. De nieuwe eindtermen zijn ambitieuze doelen, concreet en duidelijk geformuleerd. Ze vormen een samenhangend geheel waarbij ze een houvast zijn voor leerkrachten. Samen met de eerdere goedkeuring van de modernisering van het secundair onderwijs bereiden we ons zo voor op de uitdagingen van de toekomst.”

 

 

VOORBEELDEN

 

1. Burgerschap

 

 

Huidige eindtermen

Toekomstige eindtermen

De leerlingen geven aan hoe zij kunnen deelnemen aan besluitvorming in en opbouw van de samenleving. (vakoverschrijdende eindterm)”

“De leerlingen lichten wijzen van vertegenwoordiging, deelname aan macht en democratische besluitvorming toe die relevant zijn voor de eigen leefwereld.”

Met inbegrip van kennis
Conceptuele kennis
- Principes van verkiezingen, vertegenwoordiging en bestuur en de onderlinge relatie
- Principes van democratische besluitvorming en bestuur

Met inbegrip van context
Relevant voor eigen leefwereld zoals, afhankelijk van de actualiteit, op niveau van gemeente, gewest, land, Europa, wereld

Met inbegrip van dimensies eindterm
Cognitieve dimensie: beheersingsniveau begrijpen

 

[…]

 

2. STEM

 

 

Huidige eindtermen

Toekomstige eindtermen

Geen eindtermen

“De leerlingen wenden kennis en vaardigheden uit meerdere STEM-disciplines geïntegreerd aan om een probleem op te lossen.”

Met inbegrip van kennis
Conceptuele kennis
- Wiskundige, natuurwetenschappelijk en technologische concepten uit de eindtermen van de eerste graad B-stroom


Procedurele kennis:
- Toepassing van wiskundige, wetenschappelijke of technische principes om een aangereikt (deel)probleem op te lossen
- Integratie van deeloplossingen
- Evaluatie van de totaaloplossing
 

“De leerlingen relateren verschillende STEM-beroepen en -opleidingen aan natuurlijkwetenschappelijke, technologische, wiskundige en STEM-competenties.”

Met inbegrip van kennis
Conceptuele kennis
- Natuurlijkwetenschappelijke, technologische, wiskundige en STEM-concepten en vaardigheden
- STEM-beroepen en -opleidingen

[…]

 

3. Computationeel denken en handelen:

 

Huidige eindtermen

Toekomstige eindtermen

Geen eindtermen

“De leerlingen onderscheiden bouwstenen van digitale systemen. (transversaal)”

 

Met inbegrip van kennis

- Bouwstenen van een digitaal systeem
Input verwerking output, Binair, Hardware, Digitale media zoals dataformaat, Digitale toepassingen zoals tekstverwerking, multi-media verwerking, game, Besturingssysteem

 

“De leerlingen passen een eenvoudig zelf ontworpen algoritme toe om een probleem digitaal en niet-digitaal op te lossen. (transversaal)”

Met inbegrip van kennis
Conceptuele kennis
- Concepten van computationeel denken: decompositie, patroonherkenning, abstractie, algoritmen
- Organisatie, modellering, simulatie en digitale representatie van informatie
- Debuggen (testen en bijsturen)
- Principes van programmeertalen: sequentie, herhalingsstructuur, keuzestructuur


Procedurele kennis
- Principes van computationeel denken: decompositie, patroonherkenning, abstractie, algoritmen
- Principes van organisatie, modellering, simulatie en digitale representatie van informatie
- Principes van debuggen (testen en bijsturen)
- Principes van programmeertalen: sequentie, herhalingsstructuur, keuzestructuur

 

[…]


 

 

4. EHBO

 

Huidige eindtermen

Toekomstige eindtermen

Roepen hulp in en dienen eerste hulp en cpr toe. (vakoverschrijdende eindterm)”

“De leerlingen lichten de technieken voor eerste hulp bij ongevallen en noodsituaties toe.”

Met inbegrip van kennis
Conceptuele kennis
- Basisstappen EHBO zoals de vier stappen van eerste hulp (volgens geldende richtlijnen)
- Kenmerken, risicofactoren en theorie van de technieken bij volgende ongevallen: verstuiking, wonde, bloedneus, brandwonde
- Kenmerken, risicofactoren en theorie van de technieken bij volgende noodsituaties: verdrinking, verstikking, hart- en ademhalingsstilstand

“De leerlingen passen technieken voor eerste hulp bij ongevallen in een gesimuleerde leeromgeving toe.”

[…]

 

 

 

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream