28 november 2017

'Niet tevreden zijn met matige kennis Nederlands'

 

Het gebruik van de thuistaal op school kan een opstap zijn naar het Nederlands. Maar onderwijsexpert Dirk Van Damme waarschuwt: 'Voor migrantenkinderen is het essentieel dat ze een hoog niveau Nederlands halen.'

Brussel. Dat het Gemeenschapsonderwijs (GO!) andere talen dan het Nederlands wil toestaan tijdens de lessen, maakt hevige reacties los. Topvrouw Raymonda Verdyck is verbaasd, want de visietekst van het GO! valt niet zomaar uit de lucht. 'Wij hebben ons gebaseerd op het Mars-onderzoek - Mars staat voor “meertaligheid als realiteit op school” - een studie die is aangevraagd door minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V). Die beveelt aan een breed kader rond meertaligheid uit te werken. Wij willen anderstaligheid op een positieve manier benaderen, en de thuistaal gebruiken als opstap naar het Nederlands.'

Hypotheek op kansen

Volgens Dirk Van Damme, ­onderwijsexpert verbonden aan de Oeso, komt de visie van het GO! neer op het loslaten van een 'hoog aspiratie- en kwaliteitsniveau' van het Nederlands.

'De ambitie bij migrantenkinderen moet hoger liggen dan een beheersing van het Nederlands op een gemakkelijkheidsniveau', vindt Van Damme. 'Door meer­taligheid in de klas op te nemen in een beleidstekst, geeft het GO! aan iedereen die kennis van het Nederlands belangrijk vindt het signaal dat het die ambitie loslaat. Maar wanneer migrantenkinderen te snel teruggrijpen naar hun moedertaal, wordt de kans kleiner dat ze nog een hoog niveau Nederlands halen. We zien hoe in het hoger onderwijs de kansen van migrantenkinderen worden gehypothekeerd door een gebrekkige kennis van het Nederlands. Ik twijfel niet aan de goede bedoelingen van het GO! en ik heb er geen probleem mee om op een pragmatische manier om te gaan met andere talen. Maar ik heb serieuze vragen bij de visie dat je een andere moedertaal gebruikt als opstap naar het Nederlands.'

Toch wordt wat het GO! van plan is, vandaag al toegepast in de basisschool Sint-Salvator in Gent - een katholieke school, nota bene. En ze zijn er zelfs meer dan enthousiast over. 'Tot acht jaar geleden hanteerden wij ook een strikt taalbadprincipe. Alleen Nederlands dus', zegt directrice Tamara Sinia. 'Maar samen met de stad Gent hebben wij een traject uitgewerkt om op een positieve manier om te gaan met meertaligheid.'

Voor 98 procent van de leerlingen in Sint-Salvator is Nederlands niet de thuistaal. 'Meertaligheid is de toekomst', zegt Sinia. 'Bovenal denken we aan het welbevinden van de leerlingen. Je kunt ze toch niet vragen om hun thuis, een deel van hun identiteit, achter te laten aan de schoolpoort?'

Geen vuile woorden

De thuistaal op school toestaan kan bij leerlingen tot een groter welbevinden leiden, beaamt professor Kris Van den Branden van het Centrum voor Taal en Onderwijs van de KU Leuven. 'Het verkleint de kloof tussen thuis en school, en de leerlingen voelen zich meer gerespecteerd als hun identiteit de ruimte krijgt. Binnen- en buitenlands onderzoek heeft dat aangetoond.'

Sinia geeft toe dat het op haar school 'een zoektocht' is naar evenwicht, gezien het merendeel van de leerlingen van Turkse afkomst is. 'Tegenover onze meertalige visie staan vijf afspraken: er mogen geen vuile woorden gebruikt worden, de thuistaal wordt gebruikt als trap naar een nieuwe taal, er mag niemand uitgesloten worden, je bent fier op je taal, en je bent nieuwsgierig naar de andere.'

Sinia wil zeker niet terug naar de oude taalbadmethode. 'Het is níét zo dat onze leerlingen nu minder vlot Nederlands leren. Het is de taal die ons verbindt.'

Nikolas Vanhecke - Lotte Alsteens

Inhoud ↑

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream