2 maart 2018

Het ware probleem: verschil in kwaliteit tussen de scholen

 

Door niet meer vast te houden aan de verplichte sociale mix, maakt Hilde Crevits de weg vrij voor een nieuw inschrijvingsdecreet. Krijgen we in de toekomst dan enkel nog gesegregeerde scholen?

1. Wat doet de overheid om de diversiteit op school te beschermen?

Om kampeertoestanden voor Vlaamse schoolpoorten te vermijden, wil minister Crevits volgend jaar al een nieuw inschrijvingsdecreet klaar hebben. Het belangrijkste element daarvan wordt een Centraal Aanmeldingsregister (CAR), een digitaal platform dat elk Vlaams kind netjes een plaats moet toekennen. Daarin zullen een aantal voorrangsregels zitten, bijvoorbeeld voor de kinderen van leraren, en voor broertjes en zusjes van leerlingen. Maar ook gaat het decreet over methodes om de diversiteit in de Vlaamse scholen te vergroten.

In grote steden, waar scholen door capaciteitsproblemen niet meer alle kinderen kunnen opvangen, is er al een online aanmeldingsregister waarop ouders moeten intekenen om hun kinderen in te schrijven. Dat aanmeldingsregister is er voor basisscholen, maar ook sommige secundaire scholen maken er al gebruik van.

Binnen dat systeem zit een maatregel die de sociale mix van een school garandeert: de zogenaamde dubbele contingentering. Concreet komt dat erop neer dat binnen scholen genoeg plaatsen worden voorzien voor zowel kansarme als kansrijke kinderen - dat zijn dan de twee contingenten. Hoe groot de percentages van de twee groepen zijn, is in elke school anders.

"Hier in Gent werkt de dubbele contingentering pas binnen de marge van de keuzes die de ouders hebben opgegeven", zegt Jean-Pierre Verhaege, voorzitter van het Gentse LOP Basisonderwijs. "Als ouders zo drie schoolkeuzes opgeven, zullen ze altijd een van hun keuzes krijgen." Uit een tevredenheidsenquête is volgens Verhaeghe gebleken dat 70 procent van de Gentse ouders achter de inschrijvingsregeling staat. "Zelfs personen die niet hun eerste keuze hebben gekregen, zeggen dat ze tevreden zijn."

2. Waarom is er dan zoveel kritiek op dubbele contingentering?

Omdat deze regeling natuurlijk ook betekent dat ouders soms hun kind niet naar de school kunnen sturen die ze het liefst willen. Maar volgens Lieven Boeve, de topman van Katholiek Onderwijs Vlaanderen is er nog een ander, veel groter probleem als je het systeem over heel Vlaanderen wil invoeren.

"Eigenlijk wil je met een inschrijvingsregeling met dubbele contingentering twee vliegen in een klap slaan", zegt hij. "Elk kind moet natuurlijk een plaats krijgen, maar als je daarbovenop die verplichte sociale mix invoert, dan krijg je een systeem dat bijzonder ondoorzichtig is naar de ouders toe, en administratief ook bijzonder complex wordt. Op den duur heeft niemand daar nog vertrouwen in."

Crevits wil nu eerst andere methodes bestuderen om te voorkomen dat Vlaamse scholen steeds meer gesegregeerd geraken. Welke dat zijn wil ze momenteel nog niet zeggen. Maar op het lokale niveau kan er wel nog besloten worden om de dubbele contingentering te behouden, zegt ze. Van een verplichting is dus geen sprake meer.

"Wat ons betreft is dat een goed uitgangspunt", zegt Boeve, die er weliswaar aan twijfelt of het praktisch mogelijk is dat een centrale inschrijvingsregeling er volgend jaar al kan zijn. "Maar als scholen veel kansarme leerlingen hebben, dan is het beter om hen meer middelen te geven om die leerlingen beter te begeleiden. In grote steden geven sommige bassischolen de fondsen die ze daarvoor krijgen nu uit om voor gratis maaltijden te zorgen, want als je geen ontbijt hebt gehad kun je ook niet leren. Globaal is het trouwens zo dat de koopkracht van alle basisscholen in tien jaar tijd flink is gedaald."

Raymonda Verdyck, hoofd van het Gemeenschapsonderwijs, vindt dat Vlaanderen het initiatief niet aan lokale besturen moet overlaten en spreekt van een uitholling. Verhaeghe kan dan weer begrijpen dat er lokale verschillen zijn, maar stelt zich ook vragen. "Als steden of regio's de dubbele contingentering kunnen opleggen, dan is het nog werkbaar, maar de minister had het eerder over afzonderlijke scholen. En dan ben je nergens meer."

3. Maar is de dubbele contingentering wel een goede oplossing?

De vraag is hier volgens sommigen of de overheid überhaupt wel moet ingrijpen om diversiteit binnen een schoolpopulatie te garanderen. Aangezien Vlaanderen verkleurt, zullen de scholen wel volgen, vinden zij. "Maar in het onderwijs is het zoals in de vrije markt", zegt VUB-professor Dimokritos Kavadias. "Als de overheid niet ingrijpt, worden de sterken alsmaar sterker."

Zeker in Brussel heeft de dubbele contingentering volgens Kavadias zijn nut bewezen om voor een betere spreiding te zorgen, waardoor kinderen uit achterstandsgezinnen betere leerkansen kregen. "Maar door de dubbele contingentering is de sociale mix niet altijd spectaculair groter", zegt pedagoog Pedro De Bruyckere, onderzoeker aan de Arteveldehogeschool. "Dus zelfs als je de dubbele contingentering overal verplicht zou maken, levert dat niet veel verschil op."

Voor De Bruyckere zijn niet de ouders het probleem, maar het feit dat het kwaliteitsverschil tussen de scholen in Vlaanderen zo enorm is. "In vergelijking met het buitenland blijkt dit echt groot", zegt hij. "En in het middelbaar wordt de segregatie ook vertaald in de studierichting. Zo zitten er veel meer kansarme leerlingen in het beroepsonderwijs dan in het aso. Ik vraag me af of zij allemaal op hun plaats zitten."

Hoe je dat dan aanpakt? "Dat is de million dollar question", zegt De Bruyckere. "Uit onderzoek weten we dat dit veeleer aan de didactische aanpak ligt. Als de leerkracht leerlingen met achterstand beter kan begeleiden of als ze bijles krijgen, zijn we al een eind verder. Maar de bevoegdheid daar- voor ligt bij de scholen en koepels, niet bij minister Crevits."

YANNICK VERBERCKMOES

Inhoud ↑

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream