5 maart 2018

“Ik wou er gewoon vanaf zijn”

 

Als er meer jobkansen zijn, kiezen jongeren met een problematische schoolloopbaan er sneller voor om de schoolbanken te verlaten. “Er zijn genoeg jobs waar je geen diploma voor nodig hebt, al krijg je wel minder betaald”, zegt Enio (21) uit Antwerpen.

Vroegtijdige schoolverlaters zijn jongeren tussen 18 en 25 jaar die het secundair onderwijs zonder diploma verlaten. In het schooljaar 2015-2016 behaalden 9 op de 10 Vlaamse leerlingen een diploma, of 61.707 jongeren. In datzelfde jaar verlieten 7.167 leerlingen de schoolbanken zonder diploma.

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kende in het schooljaar 2015-2016 met 21,4% het hoogste aantal vroegtijdige schoolverlaters, gevolgd door de provincie Antwerpen met 12,2%. Centrumsteden doen het doorgaans minder goed dan het Vlaamse gemiddelde. In Antwerpen en Mechelen verlaat quasi 1 op de 5 leerlingen de schoolbanken zonder diploma. De economie doet het goed, maar het aantrekken van de arbeidsmarkt heeft ook een keerzijde. Ook jongeren die nog geen diploma hebben, komen sneller in verleiding om voor een job te kiezen. Toch is dat lang niet de enige reden waarom jongeren vroegtijdig de schoolbanken verlaten.

“Zo kan het niet verder”

Najib Chakouh, voormalig spijbelambtenaar van de stad Antwerpen, treft in het veld oneindig veel combinaties aan van verschillende factoren die samen een rol spelen. “De rode draad is dat jongeren die niet meer naar school komen vooral het signaal geven dat het op die manier voor hen niet verder kan. Soms zijn ze het inderdaad gewoon beu. Maar even vaak zijn er wel duidelijke redenen voor de schooluitval. Zo kan een moeilijke thuissituatie of een gebrekkige taalkennis wegen op de motivatie. Dan moeten we manieren zoeken om die jongeren opnieuw perspectief te bieden.”

Uit huis gezet

Enio (21) stopte op zijn 19de met school nadat hij te horen kreeg dat hij zijn jaar moest overdoen. “Ik kon moeilijk overweg met mijn stiefmoeder en mijn vader heeft me een paar keer uit huis gezet”, zegt Enio. “Daar heb ik zwaar onder geleden en dat was ook te zien aan mijn punten. Na een tijd zeiden de leerkrachten dat ik me had moeten aanpassen aan de situatie. Je kunt je nooit aanpassen aan miserie, je kunt er hooguit aan gewend raken. Daardoor had ik helemaal geen zin meer om naar school te gaan. Ik wou er gewoon vanaf zijn.”

Daarna volgde Enio zes maanden Volwassenenonderwijs. “Toen liep het thuis ook echt de spuigaten uit”, zegt hij. “Mijn vader pushte mij om te gaan werken. Dat heb ik dan ook gedaan. Er zijn genoeg jobs in de aanbieding waarvoor je geen diploma nodig hebt. Al krijg je dan wel minder betaald. Ik werk nu bij Ikea, maar om door te groeien is een diploma nodig. Ik voel me niet compleet zonder. Iets in mij wil nog minstens een middelbaar diploma halen. Hoe en waar, dat weet ik nog niet.”

Moeder aan alcohol en drugs

Tessa (24) kwam op haar 4de al terecht in een internaat voor jongeren met een moeilijke thuissituatie en leerproblemen. “Mijn moeder was aan de drugs en de alcohol”, zegt Tessa. “Mijn vader keek niet naar mij om. Ik werd onder voogdij van een jeugdrechter geplaatst, die over mij besliste zonder mij echt te kennen. Ik kwam in het buitengewoon onderwijs terecht en daar ben ik volledig afgehaakt, omdat ik wist dat ik meer in mijn mars had. Elk jaar vroeg ik of ik het eens in een gewone school mocht proberen, maar er werd niet naar mij geluisterd. Dat heeft heel mijn leven overhoop gehaald. Ik ben in een depressie beland. Ik was wanhopig. Ik heb twee keer een jaar moeten dubbelen. Toen ik mijn vijfde jaar voor de tweede keer gedaan had, hebben ze op school gezegd: 'Hier stopt het voor jou.'”

Sinds september volgt Tessa les binnen het Toekomstonderwijs. “Hier is meer begeleiding”, zegt Tessa. “Ik volg nu de opleiding zorgkundige. Daarna wil ik maatschappelijk werk gaan studeren en in een daklozencentrum gaan werken. Ik ben zelf dakloos geweest tussen mijn 21ste en mijn 24ste. Mijn ultieme doel is om zelf een centrum op te richten voor jongeren die dakloos zijn. Dat is waarvoor ik nu aan het studeren ben.”

61.707 jongeren of 9 op 10 Vlaamse leerlingen behaalt een diploma

7.167 leerlingen verlaten de schoolbanken zonder diploma

*Schoolverlaters per provincie in 2015-2016

West-Vlaanderen 8%

Vlaams-Brabant 8,4%

Oost-Vlaanderen 9,9%

Limburg 10,3%

Antwerpen 12,2%

Brussels Hoofdstedelijk Gewest 21,4%

*Schoolverlaters per richting

dbso 53,9%

aso 2,5%

tso 7,1%

kso 12,8%

bso 15,5%

Alle cijfers gaan over schooljaar 2015-2016. Bron: Kabinet Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V).

Jan Stassijns

Inhoud ↑

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream