5 maart 2018

'Wachtrijen aan scholen zijn niet meer dan een symptoom'

 

Het geld voor de scholenbouw wordt nog steeds verdeeld op basis van cijfers van 1990. Maar door de complexiteit van het systeem, ziet niemand het echt zitten om eraan te sleutelen. 'Wie aan één draadje trekt, ontrafelt het hele web.'

Brussel. 'De wachtrijen aan scholen zijn niet meer dan een symptoom. Net zoals de befaamde wachtlijsten en alle andere bekende en minder bekende noden in de Vlaamse scholenbouw. De ziekte zelf heet chronische onderfinanciering.'

Als een arts maakt Patrick Delbaere, directeur van de onderwijskoepel van de steden en gemeenten, in een opiniestuk in deze krant een scherpe diagnose van het meest fundamentele probleem in het Vlaams onderwijs: een gebrek aan centen. Alles valt of staat met voldoende middelen, zegt hij, en dat blijkt opnieuw door de kamperende ouders en de discussies van afgelopen weken over de verplichte sociale mix in klassen.

Delbaere pleit er daarom voor om de formule die exact becijfert hoeveel middelen jaarlijks in scholenbouw geïnvesteerd worden, te moderniseren. Want opmerkelijk genoeg dateert die van 1990. Ze werd in 1996 wel eenmalig aangepast, maar sindsdien bleef de formule grotendeels ongewijzigd, af en toe een indexering niet te na gesproken. Met andere woorden: een systeem van meer dan twintig jaar oud vormt 'nog altijd de basis van het huidige infrastructuurbudget', aldus Delbaere.

Bovendien houdt de verdeelsleutel alleen rekening met de actuele leerlingenaantallen, en anticipeert hij niet op perfect voorspelbare bevolkingsgolven. Maar ondertussen steeg wel het leerlingenaantal met 'een kleine 80.000 leerlingen waarvoor we dus eigenlijk geen onderwijshuisvesting hebben gepland', aldus Delbaere.

Tabula rasa

De vraag luidt dan: wat te doen? Tussen de regels door suggereert Delbaere daarom om het systeem te herzien en te vertrekken van een wit blad. Tabula rasa. Interessant: zowel bij de Vlaamse meerderheid als bij zijn collega-onderwijsverstrekkers valt voor dat plan enig enthousiasme te ontwaren.

'Wil ik gerust mee over nadenken', zegt Lieven Boeve, topman van het katholiek onderwijs. 'Delbaere haalt een terecht punt aan', voegt Koen ­Daniëls toe, onderwijsexpert van de N-VA. 'Maar als het werkelijk zo eenvoudig was, dan was het wellicht al lang gebeurd.'

Dat het nog altijd niet tot een initiatief kwam, komt door de fors toegenomen complexiteit van het systeem. Ter compensatie van het ontoereikende budget voor de scholenbouw, voorziet de Vlaamse regering sinds 2010 namelijk in extra capaciteitsmiddelen, vooral bedoeld voor steden en gemeenten met de grootste problemen, zoals Antwerpen of Brussel. Daarbovenop kwamen nog tal van subsidies en projectgelden.

Koopkracht van scholen

Minister voor Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) wijst ook op de samenwerking met de private sector, waardoor er al 150 scholen bijkwamen. Of op de 150 miljoen euro extra voor het secundair onderwijs, zoals ze gisteren in het VTM-nieuws zei.

'Die manier van werken zorgde voor een aantal evenwichten tussen de koepels', vertelt Boeve. 'Wie aan één draadje trekt, riskeert het hele web te ontrafelen.' Het katholieke net wil gerust de discussie aangaan, maar alleen als het financierings­percentage besproken kan worden. Nu betaalt de overheid 60 procent voor de bouwprojecten in het secundair onderwijs. 'Terwijl de koopkracht van scholen achteruitgaat, de reserves opraken, en besturen door de maximumfactuur en andere terechte kostenbeheersende maatregelen de middelen niet bij de ouders kunnen halen.'

Als de discussie over een nieuw ­financieringsmodel losbreekt, wil Daniëls dan weer van de gelegenheid gebruikmaken om de verhouding tussen de onderwijskoepels te herzien. 'Want ook die is de voorbije dertig jaar gewijzigd.' Bijgevolg suggereert Daniëls als tussenoplossing om de parameters in het oorspronkelijke model om de vijf jaar aan te passen. 'Zoals eerst voorzien, en zoals het decreet ook verplicht.'

Blz. 31 opinie.

Maarten Goethals

Copyright  © 2017 Corelio. Alle rechten voorbehouden

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream