6 maart 2018

'Plaatsen op scholen zijn geen Panini-stickers'

 

Hoe meer details en verhalen er bekend geraken over het Gentse centrale aanmeldingssysteem (CAR) voor scholen, hoe meer de wenkbrauwen omhooggaan. Terwijl ouders overwegen naar de rechter te stappen, probeert elke partij de zwartepiet te ontwijken in dit dossier. Waar loopt het systeem in Gent spaak?

1. Waarom zijn de ouders ontevreden?

Omdat ze hun kinderen niet naar een school naar keuze kunnen sturen. Net als verscheidene andere steden met een capaciteitstekort organiseert Gent al enkele jaren een centraal aanmeldingsregister (CAR) voor het lager onderwijs. Samen met Antwerpen besliste de stad om dat dit jaar uit te breiden naar het middelbaar onderwijs.

Hoewel ruim 87 procent van de ouders de eerste schoolkeuze kreeg, zijn er ruim 530 kinderen bij wie dat niet het geval is. Bovendien doken enkele vreemde verhalen op. Zo kreeg een tweeling elk een andere school toegewezen. Of kreeg een jongen die een sportopleiding wilde volgen in een specifieke school, en al slaagde voor de toegangstest, toch een andere school toegewezen.

2. Hoe werkt het systeem?

Het gebruikte systeem werd ontwikkeld in Antwerpen en overgenomen door de Gentse scholen. Ouders kunnen tijdens een bepaalde periode een aantal voorkeursscholen opgeven in volgorde. Voor elke school wordt gekeken hoeveel leerlingen zich inschrijven: is er geen overbevraging, is er ook geen probleem. "Maar het feit dat er in tien van de achttien aso-scholen meer mensen een plek vroegen dan dat er plaatsen waren, toont dat een centraal aanmeldingssysteem nodig was", zegt Gents schepen voor Onderwijs Elke Decruynaere (Groen).

Zijn er te weinig plaatsen, dan wordt per school een pot gemaakt met iedereen die zich aanmeldde. Daaruit kiest de computer willekeurig welke leerlingen naar een bepaalde school mogen. Vervolgens wordt er gekeken wie welke school kreeg toegewezen. Daarbij wordt rekening gehouden met ieders voorkeur. Stel dat je op twee van de drie scholen die je opgaf, bent toegelaten, dan krijg je de hoogst genoteerde school en verdwijn je van de wachtlijst op de derde school.

De keuze voor het criterium 'toeval' verklaart de bizarre verhalen. Volgens het Vlaamse inschrijvingsdecreet, dat vastlegt hoe de inschrijvingen moeten gebeuren, kunnen inschrijvingen ook volgens het criterium 'chronologie'. De stad Brussel werkte de voorbije jaren volgens dit principe van 'eerst komt, eerst maalt', maar besloot dit jaar eveneens om over te stappen op het toevalscriterium, omdat het eerlijker is. "Ouders die de middelen ertoe hebben, huren mensen in om meer kans te maken", zegt Dirk Veldeman, directeur van het Hoofdstedelijk Atheneum Karel Buls in Laken.

3. Waarom ruilen de ouders niet?

Verschillende ouders merkten de voorbije dagen dat ze elkaars voorkeursschool hadden gekregen. Toch kregen ze van de scholen en het stadsbestuur te horen dat ze niet zomaar konden ruilen. "Stel dat Ahmed en Sofie elkaars school hebben gekregen, lijkt het logisch dat ze ruilen. Maar wat met Liam of Luna, die ook op de wachtlijst staan van de school waar Sofie naartoe wil?", legt Decruynaere uit. Ze maakt de vergelijking met kamperende ouders voor de schoolpoort: "Je laat ouders toch ook niet plaatsnemen aan het begin van de rij omdat ze daar toevallig iemand kennen?"

Volgens Decruynaere moet elk geval individueel onderzocht worden. "Plaatsen op scholen zijn niet als Panini-stickers, je kan die niet zomaar ruilen." Dat is nu ook wat er gebeurt, samen met de scholen. Zo hebben al twee scholen laten weten dat ze in overcapaciteit zullen gaan om meer leerlingen een plekje te kunnen geven.

4. Hebben de ouders een kans om hun voorkeursschool te via de rechter af te dwingen?

Die kans lijkt klein. Ouders die een klacht willen indienen, kunnen naar de Commissie Leerlingenrechten stappen. "Die commissie kan nagaan of de procedure correct werd gevolgd", legt professor Recht Gunter Maes (U Hasselt) uit, die deel uitmaakt van de commissie. "De kans is klein dat de commissie ouders gelijk geeft, omdat ze het CAR op voorhand al beoordeelde", zegt doctoraatsonderzoeker onderwijsrecht Johan Lievens (KU Leuven).

Deze zaak gaat echter breder dan louter het volgen van een procedure. De vraag is of een centraal aanmeldingsregister überhaupt te verenigen valt met het principe van de vrije schoolkeuze: het recht om een school te kiezen. "Dat recht moet gekaderd worden binnen de historische schoolstrijd tussen katholieken en vrijzinnigen", zegt Lievens. "Het moet zo geïnterpreteerd worden dat ouders altijd moeten kunnen kiezen voor een school van het vrij onderwijs, vaak een katholieke school, of een school van het officieel onderwijs."

"Ik denk dat ouders die met deze zaak naar de rechter willen stappen, bot zullen vangen", aldus Lievens. "Het CAR verandert eigenlijk weinig aan de grond van de zaak: er is te weinig capaciteit. Het CAR leidt ertoe dat bepaalde ouders via een algoritme een school krijgen en andere niet. Was het systeem er niet geweest, dan leidde het kampeertalent tot het krijgen van een school en waren er nog altijd ouders die uit de boot vielen."

5. Wat nu?

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) nodigde Decruynaere en haar Antwerpse collega Claude Marinower (Open Vld) uit voor een gesprek. Dat verliep, na het eerdere, dreigende zwartepieten, constructief. Ook zei Crevits dat de Vlaamse regering een principieel akkoord bereikte over de hertelling van het aantal leerlingen, waarop het budget om leerkrachten aan te nemen is gebaseerd. Die telling gebeurt nu in februari. Door ze te vervroegen naar oktober, bij het begin van het schooljaar, kunnen enkele scholen in het Gentse overtuigd worden om de capaciteit voor volgend schooljaar alvast uit te breiden.

Het dossier van een nieuw inschrijvingsdecreet, met een centraal aanmeldingsregister voor heel Vlaanderen, ligt al een tijdlang stil. Het Vlaams Parlement reed zich twee jaar lang vast in de discussie over de dubbele contingentering; een maatregel om een sociale mix op scholen te behouden. Crevits trok het dossier vorige week naar zich toe. Deze week zit ze voor het eerst rond de tafel met de coalitiepartners.

PIETER GORDTS

Inhoud ↑

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream