26 februari 2018

Scholen en N-VA stellen grenzen vrije schoolkeuze in vraag

 

Katholieke elitescholen in Antwerpen passen voor een centraal aanmeldingssysteem. Daarbij weegt de ergernis over de 'dubbele contingentering' zwaar door. In zijn zoektocht naar een fundamentele oplossing reed het Vlaams Parlement zich vast.

Brussel. Wat een meevaller. Antwerpse scholen die bedanken voor het centrale aanmeldingssysteem 'Meld je aan' mogen pas vanaf 21 april leerlingen inschrijven. Vorig jaar startten ze begin maart. Gezien de voorspelde vriestemperaturen, zou dat een flinke uitdaging betekenen voor kamperende ouders.

Om dat gênante beeld van aanschuivende ouders te vermijden, startten Antwerpen en Gent dit jaar met een centraal aanmeldingssysteem voor het secundair onderwijs. In de Arteveldestad konden ouders zich tot gisterenmiddag aanmelden, de Scheldestad sluit dinsdag af. Maar in tegenstelling tot Gent, doet een derde (20 op de 66) van de Antwerpse scholen niet mee. Het gaat vooral om katholieke elitescholen.

Meteen draait het dure systeem vierkant. 'Alleen scholen met voldoende plaatsen participeren,' concludeert Alex Peeters, directeur van het Xaveriuscollege in Borgerhout, ironisch. Eric Boels, de voorzitter van het Lokale Overlegplatform (LOP) dat de onderhandelingen voerde, wijt de mislukking onder meer aan de 'sterke concurrentie' tussen de aso-scholen, 'meer dan in Gent'.

Zijn Gentse LOP-collega Emiel Bogemans begrijpt het argument niet. 'Hier volgden sommige katholieke scholen inderdaad schoorvoetend. Maar de inschrijvingen verliepen vorig jaar eerder chaotisch. Dat het proces dit jaar voortreffelijk liep, heeft ze nog meer overtuigd. Ouders schrijven zich niet meer op vier plaatsen in, we hebben een beter zicht op de capaciteit. De scholen kunnen het inschrijvingsproces in alle rust afronden.'

Specifiek opvoedingsproject

Alex Peeters spreekt van een 'chaotische toestand', zijn collega Kris Smout (OLV Pulhof, Berchem) treedt hem bij. De twee directeurs zitten grotendeels op dezelfde golflengte. Zij beschouwen het systeem als een 'aanslag op de vrijheid van onderwijs'. 'Een vrije keuze is een gemotiveerde keuze,' benadrukt Peeters. 'Wie zich aanmeldt, weet niet in welke school hij terechtkomt.' Smout verwijst naar een ervaring in het basisonderwijs, waar de centrale aanmelding wél algemeen is. 'Een kind kwam hier toevallig terecht, de ouders wisten niet dat wij een uniformschool zijn.'

Ook de concurrentie met de rand speelt. De twee scholen vrezen leerlingen te verliezen aan instellingen buiten het Antwerpse grondgebied, een gevoel dat wordt versterkt door de verschillende inschrijfperiodes. Smout wijst ook op de onrust die het systeem veroorzaakt heeft. 'Ouders met kinderen in het vierde of vijfde leerjaar maken zich zorgen dat die niet langer hier kunnen blijven. Wij willen ons niet als elitair bestempelen, maar we hebben nu eenmaal een specifiek opvoedingsproject.'

Boels weerlegt het argument van de vrije keuze. 'Bepaalde scholen zien de aanwezigheid van een rij ouders als een kwaliteit. Maar wie gaat kamperen, weet uiteindelijk ook niet of zijn kind kan starten. Bovendien kunnen heel wat ouders zich zo'n wachtrij niet veroorloven.' Peeters nuanceert. 'Wie het eerst komt, eerst maalt. Ouders organiseren zich ook.'

Dubbel contingent

Wie even met de directeurs doorpraat, hoort echter een fundamentelere ergernis: de 'dubbele contingentering'. Dit verplicht alle scholen tot het zoeken van een evenwicht tussen 'indicator- en niet-indicatorleerlingen'. Lapidair uitgedrukt, gaat het om een 'zwarte' en een witte' lijst. Op de eerstgenoemde lijst staan dan kinderen met (bijvoorbeeld) een moeder zonder diploma secundair onderwijs.

Zo botst de vrijheid van onderwijs met de wens van een sociale mix. De uitdaging stelt zich in alle centrumsteden, maar het felst in Brussel, Antwerpen en Gent. Peeters en Smout klagen over de ondoorzichtigheid. De N-VA pikte het ongenoegen als eerste op. Drie jaar geleden vroeg het Antwerpse stadsbestuur de Vlaamse regering om in te grijpen. 'Het veroorzaakt ongewenste neveneffecten en onrust bij de ouders,' klonk het ferm. De plaatselijke CD&V volgde burgemeester Bart De Wever (N-VA), tegen hun officiële partijlijn in.

Voorstanders interpreteerden de woorden van de burgemeester als een nieuwe oekaze ten voordele van elitescholen. Boels, die progressieve onderwijsideeën heeft, geeft De Wever echter gelijk. 'Inderdaad, weg ermee. Het is te complex en de gevolgen zijn verwaarloosbaar.'

De Antwerpse LOP-voorzitter verwacht dat de demografie de sociale mix vanzelf doet verbeteren. Bovendien waarschuwt hij voor een vals gevoel. 'Een sociale mix moet langer meegaan dan het eerste jaar. Het is veel belangrijker dat kinderen op de juiste plek terechtkomen, waarbij scholen de middelen krijgen om de wieg van kinderen indien nodig te compenseren.'

Geen beter voorstel

De discussie staat een fundamentele oplossing in de vorm van een nieuw inschrijvingsdecreet in de weg. Een centraal aanmeldingsregister voor Vlaanderen en de gelijkschakeling van de inschrijfperiodes lossen al wat problemen op. Vlaams Parlementslid Jo De Ro (Open VLD) hoopt dat de meerderheid hierover een amendement goedkeurt. Maar de N-VA wil geen gemorrel in de marge en blokkeert alles zolang de dubbele contingentering overeind blijft. Caroline Gennez (SP.A) vindt die houding op maat van de katholieke colleges geschreven. De Ro begrijpt niet dat de N-VA afstand neemt van een regel die ze zelf in 2013 ingevoerd heeft. 'Misschien is het niet optimaal, maar niemand heeft een beter voorstel.'

Kris Van Dijck, de onderwijsspecialist van N-VA, voelt zich niet aangesproken. 'De resultaten blijven uit. Dus moeten we dat pad verlaten.' Hij verwijst naar het regeerakkoord dat spreekt van een 'transparant, eenvormig en duidelijk systeem'. Voor Van Dijck mag de afkomst van een kind geen reden zijn om hem of haar al dan niet toe te laten. Met een voorkeur voor een bepaald type van school heeft dat niets te maken, wel met luisterbereidheid. 'Wij hebben veel contacten op het terrein. We weten wat er in de scholen leeft, we weten dat soms beter dan de vertegenwoordigers van de netten of het personeel.'

Minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) beseft de gevoeligheid. Daarom laat ze het initiatief over aan het parlement.

Bart Brinckman

Inhoud ↑

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream