13 december 2017

Scholen wachten 14 jaar op subsidies voor nieuw gebouw

 

De wachtlijst voor scholenbouw is nog nooit zo lang geweest. Meer dan 1.600 scholen hebben voor 2,72 miljard euro subsidies aangevraagd. Projecten die in 2003 zijn ingediend, kregen begin dit jaar groen licht.

De verlanglijst voor scholenbouw is vorig jaar opnieuw aangegroeid tot 2,72 miljard euro. Daarmee ligt het aangevraagde subsidiebedrag 5 miljoen hoger dan het vorige record van 2014. Dat blijkt uit het jaarverslag van het Vlaams Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs (Agion). In heel Vlaanderen wachten scholen op het geld om te renoveren of bouwen.

Bovendien is onlangs de btw op scholenbouw van 21 naar 6 procent verlaagd. Agion heeft de subsidiebedragen herberekend met een btw-tarief van 6 procent, maar ondanks die lagere btw stijgt het totale aangevraagde bedrag.

De wachtlijst voor de scholenbouw is zo lang omdat er jaren te weinig is geïnvesteerd. Bovendien kampt Vlaanderen met een oud patrimonium: 60 procent van de scholen in Vlaanderen is voor 1970 gebouwd. Een op drie scholen is zelfs van voor 1950.

Het stijgend aantal leerlingen in het lager en secundair onderwijs maakt dat er bovendien nood is aan extra plaatsen. Vooral in Antwerpen, Brussel en Gent is het een gigantische uitdaging om voldoende plaatsen voor het stijgend aantal leerlingen te creëren.

Hoewel het aangevraagde subsidiebedrag bij Agion stijgt, daalt het aantal ingediende dossiers. Scholen dienen dus aanvragen in voor grotere projecten en een hogere kostprijs, zegt Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V).

De regering bevordert die langetermijnplanning in haar masterplan scholenbouw. Zo'n langetermijnplanning is nodig, want begin dit jaar keurde Agion dossiers goed die in 2003 zijn ingediend en dus al 14 jaar op de wachtlijst staan.

'Hoe meer middelen we investeren, hoe meer schoolbouwsubsidies er worden aangevraagd', zegt Crevits. Zo zijn er de huursubsidies (zie hiernaast links) en een nieuw publiek-privaat programma voor scholenbouw die scholen ertoe aanzetten subsidies aan te vragen. 'Ook de al gerealiseerde investeringen en de btw-verlaging hebben de aandacht voor investeringen in scholenbouw vergroot', zegt Crevits. Ze wijst er wel op dat scholen hun dossier niet altijd op tijd klaar hebben als ze na de lange wachttijd toch groen licht krijgen.

Om dringende dossiers voorrang te geven, zijn afwijkende subsidieprocedures gecreëerd. Scholen die bijvoorbeeld dringende sanitaire problemen hebben, krijgen voorrang. Dat leidde ertoe dat 70 procent van het budget aan die afwijkende procedures werd besteed. Crevits beperkte vorig jaar die afwijkingen waardoor de helft van het budget naar de 'gewone' dossiers kan gaan. Ook dat leidt er volgens haar toe dat scholen meer 'normale' aanvragen indienen.

De katholieke onderwijskoepel stimuleert scholen inderdaad om opnieuw dossiers in te dienen. 'Scholen hadden het gevoel dat het weinig zin had nog subsidies te vragen', zegt Dirk Vanstappen van Katholiek Onderwijs Vlaanderen. 'Ze vroegen vooral geld voor kleinere dossiers die voorrang kregen. Dat gaf een vertekend beeld. Nu vragen we ze opnieuw dossiers in te dienen zodat we zicht krijgen op de reële behoeftes. Dat leidt natuurlijk tot een grotere wachtlijst.'

De wachtlijst van Agion houdt nog geen rekening met het Gemeenschapsonderwijs. Volgens het GO! is er jaarlijks 131 miljoen euro nodig om zijn patrimonium te onderhouden. Het kreeg vorig jaar 64 miljoen. Voor een echte inhaalbeweging om de GO!-scholen in een goede staat te brengen, is meer dan 3 miljard euro nodig.

HUURSUBSIDIES VOOR SNELLE NIEUWE PLAATSEN

Scholen kunnen voor de tweede keer een aanvraag indienen voor een huursubsidie om snel extra plaatsen te creëren. Daarvoor wordt 3 miljoen euro uitgetrokken. In nieuwe woonwijken met jonge gezinnen of stadsvernieuwingsprojecten is het voor scholen vaak efficiënter om infrastructuur te huren in plaats van te kopen. 'Een gebouw dat vandaag als school wordt gebruikt, hoeft dat binnen 15 jaar niet meer te zijn', zegt Crevits. 'Bij scholen bestaat voor dit systeem een grote interesse en daarom trekken we er opnieuw geld voor uit.'

HUILEN MET DE PET OP

Het Sint-Gabriëlcollege in Boechout diende in 2008 een subsidieaanvraag in voor een nieuw schoolgebouw. 'Vandaag staan we tien jaar verder en weten we nog niet wanneer we kunnen bouwen', zegt financieel directeur Veronique Roelstraete. In 2015 werd het oude schoolgebouw afgebroken. Sindsdien wordt in tijdelijke klassen lesgegeven, maar dat is een tijdelijke oplossing. 'Die gebouwen hebben geen eigen refter en geen eigen sanitair. Dat is allesbehalve een ideale situatie. Een ander deel van de lagere school zit nog in een school die we van een andere kloosterorde in erfpacht gebruiken, maar die is zo verouderd dat bepaalde ramen niet meer open mogen omdat ze er dan uit dreigen te vallen. Het is huilen met de pet op.'

BARBARA MOENS

Inhoud ↑

Categorie: 
 

Volg mij ook via

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream

twitter