20 januari 2016

VASTE BENOEMING op de helling

 

Het heiligste huisje van ons onderwijs, de vaste benoeming, mag worden gesloopt. Tot die conclusie komt een aanzienlijk deel van onze leerkrachten in een bevraging van Vlaams Parlementslid Ann Brusseel (Open Vld).

Een groot deel van de Vlaamse leerkrachten werd bevraagd door onderwijsspecialiste Brusseel. Zij zette een rondvraag op, die De Morgen kon inkijken, en verstuurde die naar alle schooldirecties in Vlaanderen en naar de Nederlandstalige scholen in het Brussels Gewest. De enquête is niet wetenschappelijk gevalideerd, maar werd wel ingevuld door 3.513 leerkrachten van alle leeftijden, uit alle provincies en alle onderwijsnetten.

Globaal geven de leerkrachten aan (zeer) gemotiveerd te zijn. Wel maken ze melding van een te grote administratieve belasting, die zij soms interpreteren als een gebrek aan vertrouwen en die mee veroorzaakt dat jonge leerkrachten de job binnen enkele jaren vaarwel zeggen.

In dat licht halen zij ook de vaste benoeming aan. Momenteel kunnen leerkrachten daar alleen aanspraak op maken als zij gedurende drie jaar onder een zogeheten 'tijdelijke aanstelling van doorlopende duur' hebben gewerkt. Maar zelfs dan moeten kandidaten nog wachten tot er een job vrijkomt.

Het systeem zorgt voor onzekerheid bij startende leerkrachten, die maar al te vaak verschillende korte lesopdrachten moeten combineren om hun brood te verdienen. Bijna de helft van de ondervraagde leraren geeft dan ook aan een degelijk contract van onbepaalde duur te verkiezen boven de vaste benoeming. 'Slechts' 31 procent van de leerkrachten gaat daar niet mee akkoord. Niet geheel toevallig zijn het vooral jonge(re) leerkrachten die geen toekomst zien weggelegd voor de vaste benoeming.

Opvallend is wel dat een grote meerderheid, zo'n 70 procent, van alle respondenten aangeeft vastbenoemd te zijn. Minstens zo opmerkelijk is dat oudere leerkrachten het systeem weliswaar positiever beoordelen, maar dat nog altijd een forse groep voor afschaffing pleit. Bij de 40- tot 54-jarigen gaat het om 42 procent, tegenover 63 procent bij de 20- tot 29-jarigen.

"Sommige leraren geven aan dat ze zich door de vaste benoeming beschermd voelen tegen de willekeur van de directie", zegt Brusseel. "Toch zorgt het voor meer problemen dan oplossingen."

Brusseel geeft aan dat het anders bijzonder lastig wordt om in de komende jaren voldoende leerkrachten te vinden. Tegen 2023 zal de behoefte aan onderwijzend personeel immers 10 procent hoger liggen dan vandaag. Brusseel wil desnoods zelf een wetgevend initiatief lanceren om de vaste benoeming aan te pakken. "Ik zie bij de leerkrachten een open geest en een vraag voor verandering. We kunnen niet blijven wachten totdat de geesten bij de vakbonden zijn gerijpt. De nood wordt simpelweg te groot."

Toch staat nu al vast dat er de komende tijd niet zal worden geraakt aan de vaste benoeming. In het grote loopbaandebat, dat eind oktober van start is gegaan en het beroep en de carrière van leerkrachten aantrekkelijker moet maken, ligt het dossier niet op tafel. In zekere zin is dat begrijpelijk, aangezien zowel de onderwijsverstrekkers als minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) beseffen dat het te gevoelig zou zijn voor de vakbonden. Zij zien de vaste benoeming juist als een grote aantrekkingskracht van het onderwijs en dat nu ter sprake stellen, zou betekenen dat er geen loopbaanpact komt.

Maar de onderwijsverstrekkers zetten de deur voor toekomstige veranderingen nu voor het eerst op een kier. "Als je het verandert, moeten er voldoende garanties zijn om leerkrachten te beschermen tegen willekeur", zegt Lieven Boeve, topman van Katholiek Onderwijs Vlaanderen. "Maar iemand met een contract van onbepaalde duur kun je ook niet zomaar ontslaan. Ik ben blij dat leraren het overwegen, al is het momenteel geen prioriteit voor ons. Ik geloof wel dat het ooit terug op tafel komt."

Het Gemeenschapsonderwijs (GO!) benadrukt het belang van werkzekerheid, ook voor starters. "De vaste benoeming is voor ons geen fetisj", zegt bestuurder Raymonda Verdyck. "Het is zinvol om te kijken naar andere contractuele vormen. Maar dat zou een breed maatschappelijk debat vergen en dan zouden we vertrokken zijn voor een werkelijk nog veel groter loopbaanpact dan waar vandaag aan wordt gewerkt."

Crevits gaf eerder al aan dat de vaste benoeming niet in het regeerakkoord staat opgenomen. Haar kabinet geeft mee dat het vooral belangrijk is om leerkrachten voldoende afwisseling te bieden tijdens hun loopbaan, iets wat de kern vormt van de bespreking voor het loopbaanpact.

REMY AMKREUTZ

Inhoud ↑

Copyright © 2015 De Persgroep Publishing. Alle rechten voorbehouden

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream