Vandaag gaat opnieuw de jaarlijkse Koesterweek van het Berrefonds van start. Een week waarin extra aandacht en erkenning wordt gevraagd voor gezinnen die een kind moeten missen. Naar aanleiding van de vorige Koesterweek lanceerde Vlaams minister van Binnenland Hilde Crevits een oproep aan alle 285 Vlaamse lokale besturen om werk te maken van een sterrenregister en/of koesterplek in hun gemeente of stad. Met resultaat. Intussen hebben 9 op de 10 van de Vlaamse gemeenten een sterrenregister en 2 op de 3 heeft een sterrenweide of speciale herdenkingsplek voor overleden kinderen. Voor het eerst wordt hierover ook een duidelijk overzicht gepubliceerd.
Steeds meer sterrenregisters in Vlaanderen
Voor ouders van een stilgeboren baby is erkenning vaak enorm belangrijk. In veel gevallen willen zij hun kindje graag aangeven bij de burgerlijke stand, maar de huidige federale wetgeving bepaalt dat er enkel voor kindjes die vanaf 140 dagen na de bevruchting overlijden een officiële akte met vermelding van de naam, geboortedatum, geboorteplaats en geslacht wordt opgemaakt en geregistreerd in de registers van de burgerlijke stand. Voor kindjes die vóór die 140 dagen overlijden, kan helaas geen officiële akte door de ambtenaar van de burgerlijke stand worden opgesteld die hun bestaan formeel erkent. Daarom voerde de stad Oostende in mei 2023 het allereerste sterrenregister in: een register dat openstaat voor alle stilgeboren kindjes, ongeacht de zwangerschapsduur.
Waar er vorig jaar naar schatting 196 van de 285 lokale besturen een sterrenregister hadden, is dat aantal vandaag gestegen tot 262. Daarmee beschikt 92% van de Vlaamse gemeenten over een sterrenregister. In West-Vlaanderen gaat het om 61 van de 62 lokale besturen, in Oost-Vlaanderen 49 van de 55, in Antwerpen 64 van de 67, in Vlaams-Brabant 51 van de 63 en in Limburg 37 van de 38. Van de 23 gemeenten die nog geen sterrenregister hebben, gaven inmiddels 15 lokale besturen door dat ze bezig zijn met de opmaak ervan.
Vlaams minister Hilde Crevits is tevreden over die evolutie: “Ik ben heel tevreden dat onze oproep en brief van vorig jaar zoveel weerklank heeft gekregen. Dankzij de inspanningen van de lokale besturen beschikken we vandaag voor het eerst over duidelijke cijfers. Wat begon met één pionierende gemeente in mei 2023, is vandaag 2,5 jaar later uitgegroeid tot 262 lokale besturen met een eigen sterrenregister. Die snelle groei toont hoe sterk onze gemeenten zich vandaag inzetten om ouders van sterrenkindjes de erkenning en steun te geven die zij verdienen. We blijven de resterende 8 lokale besturen aanmoedigen om ook deze belangrijke stap te zetten zodat tegen de Koesterweek van volgend jaar in alle 285 Vlaamse gemeenten een sterrenregister beschikbaar is.”
Koesterplekken en sterrenweides
Voor veel nabestaanden neemt ook een begraafplaats een belangrijke rol in de rouwbeleving. Voor sterrenkindjes gaat het dan specifiek over sterrenweides of koesterplaatsen: een plek waar sterrenkindjes, overleden tijdens of vlak na de zwangerschap, begraven en herdacht kunnen worden.
Door de oproep van minister Crevits vorig jaar werd ook hierover voor het eerst een Vlaanderenbreed overzicht gevraagd. Na een grote respons en een bijkomende bevraging blijkt nu dat twee derde van de Vlaamse gemeenten wél over een sterrenweide of herdenkingsplek beschikt.
Minister Crevits benadrukt het belang daarvan: “Het doet deugd te zien dat zoveel lokale besturen hier actief werk van maken. Een koesterplek of sterrenweide is vaak een stille maar heel betekenisvolle plaats van troost en erkenning voor ouders die een kindje moesten afgeven. Dat zoveel gemeenten zo’n plek voorzien, is een krachtig signaal van medeleven. Uiteraard moedigen we ook de overige lokale besturen aan om dit te overwegen, zodat elke ouder in Vlaanderen een plek vindt om te herdenken.”
Op de website van het Agentschap Binnenlands Bestuur wordt voor het eerst een overzicht gepubliceerd van alle gemeenten met een sterrenweide of herdenkingsplek, weergegeven op een dynamische kaart. Daarnaast worden ook enkele goede praktijken uitgelicht ter inspiratie voor andere lokale besturen.