Bewoners van woonzorgcentra worden vanaf 2023 bevraagd over hoe zij leven, wonen en zorg ervaren. Vlaams minister Hilde Crevits (CD&V) trekt er 1,8 miljoen euro voor uit.

Het eerste wat veranderde in Het Prieelshof in Lede waren de maaltijden. Er kwam een buffetkar voor het ontbijt en het avondmaal, in plaats van individuele porties die al in de keuken geprepareerd werden. 'Sindsdien eten de bewoners beter, zijn ze meer tevreden en moeten we minder weggooien', zegt Els Suys. Toen zij er in 2016 directeur werd, besloot ze het over een andere boeg te gooien. 'Ik had net mijn master gerontologie op zak en merkte dat de klassieke bewonersraad wat tekortschoot. Als je veel bewoners samenbrengt, zijn er weinig die nog iets durven te zeggen.'

Daarom voerde ze een bewonersparlement in, waarbij om de drie maanden acht bewoners hun mening mogen geven over thema's zoals voeding, zorg, de activiteiten, en de infrastructuur. De bewoners worden daarin bijgestaan door een familie- of personeelslid, maar die mogen tijdens het parlement zelf niets zeggen. 'Acht bewoners is niet zo veel, maar we hanteren een beurtrol.'

Muzieklokaal

Die aanpak heeft een nieuwe dynamiek teweeggebracht, zegt Suys. Om een paar voorbeelden te geven: er zitten nu kippen en konijnen in een deel van de tuin, het vroegere rokerslokaal van de medewerkers is omgebouwd tot een gemeenschappelijk muzieklokaal en behalve grote uitstappen gaan medewerkers al eens met een bewoner naar de markt of een lokaal café. 'Samen naar zee wil niemand afschaffen, dat is altijd een voltreffer', zegt Suys.

Zoals het Prieelshof zijn er meer woonzorgcentra die nieuwe manieren zoeken om bewoners te ­laten participeren. Vlaams minister van Welzijn Hilde Crevits (CD&V) legt daar nu nog een laag bovenop. Ze trekt 1,8 miljoen euro uit om een grote bewonersbevraging op te zetten. Dat gebeurt in ­samenwerking met het Vlaams Instituut voor Kwaliteit van Zorg (VIKS), het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen en de Vlaamse Ouderenraad. 'Om de kwaliteit van wonen en zorg nog beter af te stemmen op de noden van bewoners, hebben we hun mening nodig', zegt Crevits. Behalve voeding, activiteiten en zorg komen ook thema's aan bod zoals communicatie, omgang met personeel en medebewoners, privacy en autonomie.

Bewoners met dementie

Ook bewoners met dementie zullen hun mening kunnen geven; voor hen wordt er een apart bevragingsinstrument ontwikkeld. Een groot deel van de enquêteurs wordt ingezet door de Vlaamse Ouderenraad, die deze zal rekruteren in ­seniorenverenigingen en in de woonzorgcentra zelf. Op die manier kan het project het sociale weefsel versterken en bijdragen aan een positieve beeldvorming van de woonzorgcentra.

De resultaten zullen publiek en transparant ter beschikking worden gesteld op de website zorgkwaliteit.be, maar dat is nog niet voor morgen. Het eindrapport wordt pas in september 2025 verwacht. Door resultaten te vergelijken, krijgen de woonzorgcentra de kans om kennis uit te wisselen en van elkaar te leren.

Veerle Beel