“Een regering die de klok terugdraait, is voor ons onmogelijk”

02-12-2019

Haar kabinet aan het Brusselse Noordstation is nog steeds hetzelfde, maar Hilde Crevits is wel degelijk een andere minister. Na vijf jaar op Onderwijs moet ze er zelf nog even aan wennen: minister van Werk, Economie, Sociale Economie, Innovatie en Landbouw. Intussen zit Crevits al twaalf jaar onafgebroken in de Vlaamse regering. Nochtans had het ook heel anders kunnen lopen. Na de zware verkiezingsnederlaag van 26 mei klonk binnen CD&V de luide roep om de uit het West-Vlaamse Torhout afkomstige Crevits tot voorzitter te bombarderen, maar dat was buiten haarzelf gerekend.

“Na de verkiezingen, maar ook al ervoor, leek het zeer eenvoudig: Hilde zal wel voorzitter worden. Iedereen ging daarvan uit. Maar iemand twitterde ooit: de meest evidente zaken, zijn niet noodzakelijk de beste. Op heel korte termijn was het voorzitterschap misschien evident en had het rust gebracht, maar in the long run is wat de partij nu overkomt het beste voor de toekomst. Ik ben nu 20 jaar politiek actief, sinds ik in 2000 schepen ben geworden in Torhout. Als je zo lang meedraait in de structuren, is het heel moeilijk om te zeggen dat je de persoon zal zijn die voor de vernieuwing zal zorgen. Het is beter dat dit overgelaten wordt aan iemand nieuw, die zich met vernieuwde energie daarop kan storten.”

U was op 26 mei wel het absolute stemmenkanon van CD&V. Heeft de partij niet net nood aan een sterke figuur om uit de malaise te raken?

“Maar ik ben niet weg. We hebben ook sterke mensen nodig in de Vlaamse regering. Jo Vandeurzen is gestopt, hij was tien jaar lang een zware stem in Vlaanderen. Was ik niet in deze regering gestapt, dan hadden we allemaal nieuwe ministers gehad. Dat is ook een afweging die je moet maken.”

Toch vonden sommigen dat u de partij in de steek heeft gelaten op het moment dat de nood het hoogst is.

“Ik begrijp dat een aantal mensen ontgoocheld is, maar ik heb in mijn persoonlijke gesprekken en in mijn mailbox veel meer mensen gezien die zeiden : Hilde stap alsjeblieft in de regering, je moet die verantwoordelijkheid nemen. Ik heb dan een keuze gemaakt. Als ik er niet van overtuigd was dat er vernieuwing nodig was, zou ik dit niet hebben beslist. Ik had ook kunnen stoppen met politiek, dat zou helemaal niet goed gevallen zijn.”

Was stoppen met politiek echt een optie?

“Een optie niet, maar een gedachte wel. De campagne was voor mijzelf ontzettend positief. Een op de vier West-Vlamingen heeft op de Vlaamse lijst voor mijn partij gestemd. Maar in de rest van Vlaanderen heeft zich dat niet omgezet in een resultaat dat goed genoeg was. De dagen na de verkiezing heb ik nagedacht over mijn engagement. Kan ik het verschil nog maken de komende jaren? Ben ik nog sterk genoeg om dat te doen? Ik ben daar intens mee bezig geweest. Niet één dag, of één moment. Ook omdat ik de oprukkende polarisering heel fel zie. Wie mij kent, weet dat ik zo niet in elkaar zit, ik ben een totaal ander type politica. Dan is de vraag: ga ik mij nog jeunen, zoals ze in West-Vlaanderen zeggen? Want mensen geven maar vertrouwen aan iemand die gepassioneerd bezig is in de politiek. Dit is ook zo allesverterend in je leven, dat op het moment dat je voelt dat de vlam niet meer echt brandt, je eigenlijk beter stopt. Je bent er dag en nacht mee bezig, ook tijdens de vakanties. Het eerste wat je 's morgens denkt is niet ik moet gaan douchen, maar ik moet mijn mails checken. Dat kan je maar volhouden als dat vuur brandt. Als je denkt dat je dat niet meer kunt, moet je stoppen, ook in het belang van de partij.”

En dan was er de roep om voorzitter te worden. Wanneer heeft u beslist om dat niet te doen?

“Dat was tijdens de Vlaamse regeringsonderhandelingen, een tiental dagen voor het einde. Ik heb die beslissing voor mij gehouden, om de onderhandelingen niet te verstoren. Op het moment dat die erop zaten, heb ik bekendgemaakt dat ik het niet zou doen. Ik heb het daar met mijn familie over gehad. In mijn directe omgeving hebben mensen mij een spiegel voorgehouden. Kijk nu eens hoe je functioneert. Hoe graag je het verschil maakt op het terrein. Op het moment dat je voorzitter wordt, moet je een ander profiel aannemen. Dan is de vraag: waar rendeer ik het best? Ook Vlaams Parlementsleden hebben mij berichten gestuurd dat ik voor hen het verschil kon maken. Op dat moment is de puzzel beginnen kantelen. En dan kwam het rapport van de twaalf experten binnen onze partij ( de Twaalf Apostelen die de verkiezingsnederlaag moesten analyseren, nvdr). Dat was een vrij kritisch verslag. Daaruit bleek echt dat er de roep was om vernieuwing aan de top, in het voorzitterschap. Dan moet je dat ook kansen geven.”

U was kwaad dat het rapport van de Twaalf Apostelen al was uitgelekt nog voor het binnen de partij was besproken.

“Op de ochtend van onze fractiedagen stond het rapport al deels in de krant. Dat was een heel emotionele voormiddag. Omdat ik ontgoocheld was dat er weer zoveel gelekt was naar de pers. Zo maak je je partij kapot. Dat raakt mij. Als je het goed voorhebt met de partij, moet je intern zaken kunnen bespreken zonder dat die naar buiten gaan. Discretie is een vergeten deugd. Anders zal iedereen in het vervolg zwijgen in vergaderingen en kan je ook niks meer leren.”

Sammy Mahdi en Joachim Coens blijven nu nog over als kandidaat-voorzitters. Volgende vrijdag weten we wie het wordt. Was u tevreden met deze twee overblijvers?

“Laat mij zeggen dat ik tevreden was toen ik zag wie er in de laatste ronde zat.”

Wie is volgens u de meest aangewezen kandidaat?

“Ze kunnen het allebei, maar u mag aan mij niet vragen om stemadvies te geven, dat zou fout zijn van mezelf.”

Er wordt gezegd dat u Coens steunt, die ook uit West-Vlaanderen komt.

“Joachim is een vriend van mij. Als leeftijdsgenoten zijn we samen in de politiek gestapt. Toen ik nog in de kinderschoenen van mijn politiek engagement stond, was hij lijsttrekker voor het Vlaams Parlement. Op een bepaald moment is hij dan uit het parlement vertrokken om manager te worden van de haven van Zeebrugge, maar we zijn contact blijven houden. We kennen elkaar ontzettend goed. In de zomer is hij hier geweest om te babbelen over de partij. In de verste verte kon ik toen niet afleiden dat hij kandidaat-voorzitter zou zijn. Ik heb het hem niet gevraagd. Ik was zelf verrast dat hij kandidaat was, omdat ik Joachim ken als iemand die weinig risico's neemt.”

Is Coens wel de vernieuwing? Of is hij de kandidaat van het establishment?

“Je zou van beiden kunnen zeggen dat ze niet de vernieuwing zijn. Sammy werkt op het partijhoofdkwartier als jongerenvoorzitter. En Joachim is inderdaad al 53, maar het is niet omdat je 53 bent, dat je geen vernieuwing kunt zijn. U zou mij zwaar beledigen ( glimlacht). Maar je kan ook niet verwachten dat de nieuwe voorzitter een niet-lid is die buiten de partij staat. Zowel Sammy als Joachim zijn twee mensen die voldoende afstand hebben om voor vernieuwing te kunnen zorgen.”

Is de zwakte van Coens niet dat hij een hele tijd uit de actieve politiek is geweest?

“Hij is wel nog altijd burgemeester van Damme. We hebben bij de lokale verkiezingen uitstekend gescoord, je voelt dat die burgemeesters respect vragen. Joachim is ook manager van een havenbedrijf. Als hij geen kwaliteiten heeft om een partij weer op een vernieuwende manier te herstructureren en de basis beter te betrekken bij de werking, dan weet ik niet wie wel de kwaliteiten heeft. Maar hetzelfde geldt voor Sammy. Hij slaagt erin om schooldebatten in het diepe West-Vlaanderen te domineren en hij is zo goed thuis in de belangrijke sociale media.”

Zowel Madhi als Coens willen terug naar de basis. Naar de C, het christelijke van CD&V. Denkt u daarmee de kiezer te kunnen overtuigen?

“Het ethische is een belangrijk punt voor CD&V. Op dat vlak vind ik dat er respect moet zijn voor onze partij. Je kan het eens of oneens zijn met wat nu op tafel ligt ( de verlenging van de abortustermijn van 12 naar 18 weken, nvdr.), maar wat mij verschrikkelijk stoort, is dat de huidige abortuswet amper één jaar oud is. Na een jaar is men weer van gedacht veranderd. Het gemak waarmee dat erdoor wordt gesluisd, vind ik stuitend.”

Zijn die ethische dossiers een breekpunt voor CD&V om in een volgende federale regering te stappen?

“Het federale parlement is nu daarmee bezig, maar het gebrek aan respect komt de sfeer niet ten goede. Ik vind dat spijtig.”

Deze week lekte de nota van Paul Magnette. Kon CD&V zich in die tekst vinden?

“U gaat mij over de inhoud niets horen zeggen. Maar het feit dat er een nota van een informateur wordt gelekt, toont aan dat er een kortsluiting is. Met de Vlaamse onderhandelingen is er maanden aan een stuk niks gelekt. Ik hoop, en dat is de diepe overtuiging van mijn partij, dat de twee grootste partijen PS en N-VA toch blijven praten met elkaar. Dit is het resultaat van de verkiezingsuitslag. Als die twee niet meer praten met elkaar, gaan we sowieso naar een federale regering met een Vlaamse minderheid.”

Is CD&V bereid in een paars-groene regering met een Vlaamse minderheid te stappen?

“We moeten alleen in een regering stappen als we het relevante verschil kunnen maken. Dat is zo logisch als iets. Ik zou het anderzijds ook vreselijk vinden als we de klok zouden terugdraaien. Voor ons is het niet mogelijk om mee te werken aan een project dat hervormingen, zoals de verhoging van de pensioenleeftijd, terugdraait.”

CD&V zou wel eens nodig kunnen zijn om paars-groen een comfortabele meerderheid te geven. In die zin heeft uw partij wel een hefboom in handen.

“Paul Magnette is op dit moment informateur, hij is nog geen regering aan het formeren. Maar wij gaan sowieso niet in de regering stappen omwille van de zetels.”

Ook niet als jullie de premier kunnen leveren?

“Een post maakt nooit het verschil. Voor mij gaat het nu in eerste instantie om de vraag wat N-VA en PS doen. En hoe we inhoudelijk een sterk project voor dit land kunnen maken.”

Maar iedereen kijkt nu al maanden naar die twee partijen. Hoe lang kan dat blijven duren?

( maakt zich kwaad) “Ik erger mij steeds vaker aan zo'n vragen. U kijkt naar CD&V, met 12 zetels, alsof wij de grote boemannen zijn die niks doen. N-VA zit nog altijd aan tafel. Zo lang N-VA niet duidelijk zegt dat ze niet willen meeregeren, is het voor mij zo klaar als een klontje dat we er alles aan moeten doen om de twee grootste partijen tot verantwoordelijkheid te brengen. Maar in elk interview wordt dezelfde vraag gesteld. Alsof CD&V moet kiezen. Dat is het heel gemakkelijk maken voor de N-VA.”

Wil N-VA wel meeregeren? Want voor hen is deze stilstand het bewijs dat het land niet werkt.

“Ik heb hen wel naar de verkiezingen zien gaan met een kandidaat-premier. Uit de gesprekken die wij met hen hebben, blijkt ook niet dat ze het niet willen doen. ”

Merkt u van de federale spanningen iets in de Vlaamse regering?

“Als Bart Somers een sortie doet op zondag ( Somers vroeg zich openlijk af of N-VA wel wil meeregeren, red.), dan sijpelt dat door. Maar de sfeer binnen de Vlaamse regering is oké. Ik heb ook het gevoel dat er echt gewerkt wordt aan een gezamenlijk project. Want het is niet gemakkelijk nu. Net als vijf jaar geleden moet er gestart worden met besparingen om vervolgens wat zuurstof te kunnen geven. Maar ook Bart verdedigt de keuzes die we hebben gemaakt op Vlaams niveau.”

Het Vlaamse regeerakkoord droeg wel de stempel van de contacten tussen N-VA en Vlaams Belang. Hoe moeilijk is het voor u om zich achter sommige maatregelen te scharen?

“Ik heb nog niks tegen mijn goesting verkondigd. Ik heb aan Jan Jambon (N-VA) gezegd dat ik geen regeerakkoord met symbolen wilde. Ik wil dat we gedeelde verantwoordelijkheid nemen, ook voor de maatregelen die we misschien minder populair zouden vinden. De canon bijvoorbeeld, ik werd daar warm noch koud van. Maar als je dat laat inkleuren op de wijze zoals we nu afgesproken hebben, door onafhankelijke mensen, als flexibel instrument, dan kan dat iets moois worden.”

Of de gemeenschapsdienst voor werklozen. Een project dat u moet uitwerken. Dat is niet meteen een maatregel die CD&V zou nemen.

“Als de gemeenschapsdienst als sanctionerend instrument gebruikt wordt, zal het niet met mij zijn. Ik hou daar niet van. We zitten in een tijd van heel grote arbeidskrapte. Iedereen moet aan de slag. Als je via de gemeenschapsdienst mensen een houding kan bijbrengen die hun kansen op de arbeidsmarkt verhoogt, kan dat helpen. Het is een onderdeel van een traject naar werk, maar we gaan het niet zomaar verplichten voor iedereen. Dat staat ook niet in het regeerakkoord.”

U heeft zichzelf tot doel gesteld 120.000 mensen extra aan de slag te krijgen tegen 2024. Hoe gaat u dat dan doen?

“Dat cijfer is een enorme uitdaging. De werkloosheid in Vlaanderen is nog nooit zo laag geweest. Tegelijk is een groep mensen wel aangemeld bij de VDAB, maar vindt die geen job. Maar de grootste opdracht zal zijn om de mensen te motiveren die vandaag niet beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt. Kijk bijvoorbeeld naar mensen die ziek zijn geweest. Voor mij is dat een heel gevoelige groep. Ik heb dat bij mijn mama gezien. Ze was zwaar ziek geweest, had kanker gehad. Ze is daarna terug gaan werken op school, maar dat ging niet meer op dezelfde manier als vroeger. Ze is uiteindelijk vervroegd met pensioen gegaan. Dat had een enorme impact om haar zelfbeeld. We moeten echt zorgen dat mensen die ziek zijn geweest op een haalbare manier aan de slag kunnen blijven. Onze arbeidsmarkt is te weinig flexibel. Kijk naar de banksector. Daar vallen veel ontslagen, maar mensen uit de banksector zijn net felbegeerd in het onderwijs en de zorgsector. Waarom kan je niet veel vroeger aan zo'n traject starten?”

U heeft daar ook de vakbonden voor nodig. Op Rerum Novarum ging u niet spreken bij Beweging.net. Was dat bewust? Want het is een publiek geheim dat er iets gebroken is tussen de CD&V-top en de christelijke vakbond.

“Dat was bewust ja, omdat ik wist dat ik iets te scherp zou zijn. Rerum Novarum is het feest van het werk. Ik wilde daar een boodschap van hoop uitdragen, maar mijn persoonlijk sentiment was op dat ogenblik te dominant aanwezig waardoor ik beslist heb geen toespraak te houden. Maar ik zie de vakbonden nog altijd graag. Als we geen vakbonden zouden hebben, moeten we onderhandelen met de gele hesjes. Wil u dat? Ik niet.”

Laten we even vooruitblikken op 2024. Hoe denkt u de maatschappelijke onvrede en polarisatie te bestrijden?

“Eerst en vooral hebben we een politieke ploeg nodig die als één man spreekt. Een van de eerste gesprekken die we met Bart De Wever (N-VA) hebben gehad toen hij informateur was, ging daarover. Er is afgesproken om samen voor een project te gaan. Tegelijk moeten we ook veel beter uitleggen dat verandering goed is voor de mensen. Kijk naar mijn eigen domein innovatie. Veel mensen zijn bang van nieuwe dingen. Artificiële intelligentie zou onze jobs in gevaar brengen, maar veel innovatie maakt het werk net werkbaarder. Er zijn ongelooflijke opportuniteiten voor de toekomst. Bijvoorbeeld met cobots. Als je zwaar rugbelastend werk doet, kan een machine meehelpen. Dat zal ook veel ten goede veranderen. Het is mijn taak om de mensen daarvan te overtuigen.”

Mensen zijn niet alleen ongerust over innovatie, maar ook over migratie. Kijk maar naar wat er in Bilzen is gebeurd.

“Ik vind wat in Bilzen gebeurd is verschrikkelijk. We moeten migratie ook positief durven bekijken. Als we onze economie draaiende willen houden, moeten we nieuwe mensen welkom heten. We hebben daarom ook duidelijke afspraken gemaakt over migratie. De lat gaat omhoog, maar eens je over de lat bent, ben je welkom. Taal blijft daarbij enorm belangrijk. Als je de taal niet kent, zet je jezelf buiten de maatschappij. Maar als politicus kan je met één kwade tweet ook een heel grote groep vergiftigen. Dat is een van de redenen waarom ik in de politiek blijf. Ik wil een samenleving opbouwen, niet vergiftigen.”

Liliana Casagrande en Timmie van Diepen

Copyright © 2018 Mediahuis. Alle rechten voorbehouden

Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookies Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.