De laatste tien jaar steeg de kostprijs van een student met zowat 10 procent. Tegelijkertijd scoren leer­lingen in diverse onderzoeken niet beter of zelfs minder goed. Daardoor lijkt een vraag naar de efficiëntie van het onderwijs op zijn plaats. Toegegeven, bij deze provocatieve stelling past een voorbehoud: het gaat om ­gemiddelden, die kunnen het beeld vertekenen. Toch komen de resultaten van het Oeso-onderzoek niet als een verrassing. In Vlaanderen verdienen leerkrachten goed hun brood. Dat is terecht. Maar het aantal contacturen blijft beperkt, zeker bij internationale vergelijkingen. Bovendien geven onze leerkrachten les in eerder kleine klassen.

Macro-economisch gaat er best veel geld - zowat 12 miljard euro - naar het Vlaamse onderwijs, alleen Zweden en Finland laten we voorgaan. Daarbij zit de interne verdeling niet goed. Relatief gezien krijgt het secundair onderwijs te veel geld. Dat is het gevolg van de vrijheid van onderwijs die een vrije schoolkeuze ­garandeert. Net voor de verkiezingen beloofde ­minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) op dit punt een inhaaloperatie voor het basisonderwijs, kinderen kunnen niet snel genoeg uitgedaagd worden.

Tegenwoordig schieten Vlaams-nationalisten en liberalen op de schoolkoepels. Het besef groeit dat er moet bespaard worden. Maar die discussie is niet meer dan een schijnmanoeuvre die voorbijgaat aan een dieper­liggend pijnpunt. Het is oneindig veel moeilijker om de productiviteit van het onderwijs op te krikken. Dat vergt moed en inzicht van een minister.

Onderzoek stelde vorig jaar scherp op de reële werkdruk van de leerkracht. Die is best hoog, terwijl hij slechts de helft van de werktijd voor de klas staat. De mogelijke verhoging van het aantal contacturen kan bijgevolg niet zonder de verlaging van de planlasten. Maar ook aan de kwaliteit van de leerkracht zelf moet gewerkt worden. Het lerarenberoep trekt niet langer de slimste koppen aan. Wie leerlingen wil uitdagen in ­excellentie, moet van lesgevers hetzelfde verwachten.

Wellicht vormt dat de belangrijkste uitdaging voor de nieuwe minister van Onderwijs. Die wordt alvast niet geholpen daar de tanende autoriteit van de leerkracht. Alleen als vakbonden en politici de gemeenplaatsen overstijgen, kan een loopbaanpact in zicht ­komen. Meer geld lost het probleem niet op. Dat is er niet, bovendien vormt het een vrijgeleide om de huidige processen niet in vraag te stellen. Overheden die zich als performant in de markt willen zetten, moeten nadenken over efficiëntie. Zelfs in het onderwijs.

Bart Brinckman

Copyright © 2018 Mediahuis. Alle rechten voorbehouden

Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookies Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.