De Vlaamse rust- en ziekenhuizen eisen dat paal en perk wordt gesteld aan de inzet van freelance verpleegkundigen via privébedrijven. Pogingen om die praktijk in te dammen leiden tot een juridische strijd.

De Vlaamse zieken- en rusthuizenkoepel Zorgnet-Icuro trok maandag nog eens aan de alarmbel over de inzet van verpleegkundigen die als freelancer tewerkgesteld worden via uitzendbedrijven. Maak gebruik van de krapte op de arbeidsmarkt om zorgpersoneel te rekruteren en tegen betaling aan te bieden aan de zorginstellingen.

inclusief 'zorgconsultants' kosten tot twee keer zoveel als klassiek personeel in een vast dienstverband. 'Patiënten en inwoners dreigen de dupe te worden van de stijgende kosten van dat verdienmodel', zegt topvrouw Margot Cloet.

De nieuwe demarche komt er na gesprekken tussen Zorgnet-Icuro en de sectorfederatie van hr-dienstverleners Federgon om tot afspraken te komen zijn afgesprongen. Daarnaast speelt mee dat een juridisch gevecht is begonnen. Het in zorg gespecialiseerde hr-bedrijf X-Care in Motion is vorige week naar de Raad van State en een burgerlijke rechter gevorderd tegen een beslissing van de Vlaamse regering over de freelancers.

Sinds 1 januari krijgen woonzorgcentra geen subsidie ​​meer voor de tewerkstelling van 'project-verpleegkundigen', freelancers worden aangenomen voor korte projecten. Tijdens covid, met alle extra werkdruk die While kwam kijken, kreeg de rusthuizen alle ruimte om via uitzendkantoren freelancers aan te werven.

Vlaanderen zal de praktijk opnieuw minder aantrekkelijk maken nu blijkt dat zorgkundigen door de betere loon- en arbeidsvoorwaarden bij de uitzendbedrijven almaar minder in grote dienstverband stappen.

Zieken- en rusthuizen hebben ook zelfstandigen in dienst die direct via hen en dus volgens hun eigen voorwaarden worden betaald. Die zijn niet meteen een probleem. De twistappel zit bij de zelfstandigen die betaald worden via uitzendbedrijven. Die zoeken naar hogescholen met het aanbod van hogere lonen, auto's en reizen naar iemand die bij hen onder contract komt. Het soort van de rekening zijn de zorginstellingen, die voor meer moeten betalen voor dat personeel.

De sectorfederatie Federgon stelt dat de praktijk net de flexibiliteit en de capaciteit in de zorg op peil houdt. 'Bovendien zijn negen op de tien projectverpleegkundigen nieuw in het vak. Slechts een op de tien was al in de sector actief. Zij willen aan het stuur van hun loopbaan zitten en zelf bepalen wanneer, hoeveel en waar ze werken.'

Volgens de bevoegde Vlaams minister van Welzijn Hilde Crevits (CD&V) volgt haar beslissing om projectverpleegkundigen niet meer te betalen net een verruiming van de financiering voor interim- en zelfstandig personeel in woonzorgcentra. 'Het is wel duidelijk dat we geen projectfinanciering meer willen. We willen dat de mensen door vaste teams worden verzorgd.'

Zorgnet-Icuro hoopt dat het beleid nog verder gaat. Rusthuizen krijgen dan geen subsidie ​​meer, de praktijk is niet toegestaan. En federaal is er geen subsidiëring van freelancers in ziekenhuizen en geestelijke gezondheidszorg. Daarom wordt ook federaal minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) gevraagd om te grijpen. Zorgnet-Icuro pleit, als het even kan, voor een volledig verbod.

Vandenbroucke laat weten dat zo'n verbod niet aannemelijk is. Hij noemt een klacht bij de arbeidsinspectie het beste wapen. 'Dien een klacht in bij een vaststelling dat zorgpersoneel in minderneming wordt ingezet voor reguliere dagelijkse zorgtaken in het ziekenhuis.'

Matisse Van der Haegen en Daan Bleus