Limburg heeft veel te weinig professionele bacheloropleidingen: 23 tegenover gemiddeld 42 in de vier andere Vlaamse provincies. PXL en UCLL hebben nu bij de Vlaamse regering beroep aangetekend tegen het 'njet' voor zeven nieuwe opleidingen.

Maandag 15 september 2008. Aan de PXL gaat de pop- en rockacademie van start. Tot vandaag is dat de laatste nieuwe professionele bacheloropleiding die Limburg kreeg. Omdat het hogeschoollandschap in Vlaanderen erg competitief is, werd met de 16 Vlaamse hogescholen een gentlemen's agreement gesloten om geen nieuwe professionele bacheloropleidingen aan te vragen. Ondanks dit moratorium zijn het voorbije decennium minstens tien nieuwe professionele bacheloropleidingen ontstaan, waarvan de helft in West-Vlaanderen. Limburg bleef een blinde vlek.

Limburg heeft vandaag 23 professionele bacheloropleidingen. Dat zijn er beduidend minder dan elders in Vlaanderen: Brussel en Vlaams-Brabant hebben er 34, Oost-Vlaanderen 40, West-Vlaanderen 42 en Antwerpen zelfs 52. “Daarbij komt dat Limburg nog altijd de armste provincie is. Daardoor zijn onze studenten minder mobiel waardoor hen, door dit kleinste aanbod aan opleidingen in eigen provincie, onderwijskansen worden ontzegd”, meent Ben Lambrechts, algemeen directeur bij Hogeschool PXL.

Zeven keer 'njet'

En dus diende PXL begin dit jaar - net als alle andere Vlaams hogescholen - bij de Commissie Hoger Onderwijs (CHO) vier aanvragen voor een nieuwe opleiding in. Het gaat om de professionele bachelors toegepaste psychologie, toegepaste artificiële intelligentie, multimedia en communicatietechnologie, en de bachelor-na-bachelor digitaal leren. De UCLL diende drie aanvragen in voor toegepaste artificiële intelligentie, circulaire economie en human resources.

De CHO beoordeelt of een opleiding nodig is in Vlaanderen. Ze onderzoekt de macrodoelmatigheid van een aanvraag: is er voldoende vraag naar de opleiding? Bestaat die al in de buurt? Is het werkveld akkoord? Voor alle zeven Limburgse aanvragen volgde een negatief oordeel. Voor heel Vlaanderen kreeg enkel één aanvraag uit West-Vlaanderen (alweer!) een positief oordeel.

In mei tekenden PXL en UCLL bij de Vlaamse Regering beroep aan tegen deze negatieve beslissingen. “Onze vier aangevraagde opleidingen zijn duidelijk een blinde vlek in Vlaanderen. Deze opleidingen komen niet voor in Vlaams-Brabant, de Kempen, Limburg, Nederlands-Limburg en Brussel en hebben dus groot bereik. Met deze opleidingen kunnen we talent in eigen regio houden en talent aantrekken naar onze regio”, zegt Lambrechts.

1.000 extra studenten

Opvallend: de professionele bachelor toegepaste psychologie die Limburg wordt ontzegd, wordt in Antwerpen-centrum en West-Vlaanderen (Kortrijk en Brugge) twee keer aangeboden. “Deze opleiding is onmiskenbaar macrodoelmatig: organisaties hebben nood aan dit soort afgestudeerden en cijfers van de VDAB tonen aan dat de afgestudeerden vrijwel allemaal onmiddellijk werk hebben. Deze richting zou de PXL met circa 500 studenten doen aangroeien.”

Bij de inrichting van de bachelor toegepaste artificiële intelligentie zou de PXL naar schatting met 200 extra studenten aangroeien. Voor de bachelor multimedia en communicatietechnologie gaat het om eenzelfde aantal. Digitaal leren tenslotte zou goed zijn voor 70 extra studenten. Ben Lambrechts: “Goedkeuring van onze vier aangevraagde bachelors zou PXL dus met 1.000 studenten doen groeien. Dat betekent een grotere participatie en democratisering van het hoger onderwijs in Limburg, niet toevallig een van dé speerpunten van het SALK-actieplan.”

Om de wildgroei aan opleidingen met te weinig studenten tegen te gaan, hanteert de Vlaamse regering al enkele jaren de Soetenorm: bacheloropleidingen moeten over de drie studiejaren 115 studenten tellen. Als dit niet lukt, moet er worden hervormd. “De PXL-opleidingen halen gemiddelde 2,7 keer de Soetenorm”, wuift Lambrechts ook dit argument weg. “Bovendien hebben we door de fusie tussen PHL en Xios al drie opleidingen samengevoegd en dus gerationaliseerd.”

Drie Limburgse ministers

De Limburgse hogescholen hebben hun argumentatie nu schriftelijk aan alle leden van de Vlaamse regering overgemaakt. Die kan hun beroep ontvankelijk verklaren en de gevraagde richtingen alsnog toekennen, waarna de dossiers voor kwaliteitscontrole naar de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) gaan.

Naast minister-president Jan Jambon (N-VA) en Onderwijsminister Ben Weyts (N-VA) hebben ook de drie Limburgse ministers Wouter Beke (CD&V), Zuhal Demir (N-VA) en Lydia Peeters (Open Vld) dus een serieuze vinger in deze pap. PXL en UCLL rekenen erop dat zij Limburg helpen geven wat deze provincie toekomt. Als minister Hilde Crevits er in slaagt om haar provincie tijdens het moratorium acht nieuwe bacheloropleidingen te geven, moet er toch ook voor Limburg iets mogelijk zijn, luidt de redenering.

Yves Lambrix

Inhoud ↑