Het meest besproken document van het moment ligt in Brugge: een eeuwenoud perkament dat de hele Vlaamse vissersvloot kan redden van de Brexit. Goed voor miljoenen euro's aan inkomsten en een paar duizenden jobs. Waar het bewaard wordt? “In een doos uit 1666.”

Daar ligt het dan, open en bloot op een tafel in het Brugs stadsarchief: het Privilegie der Visscherie. De hoop van de Vlaamse vissers en de schrik van de Engelsen. De oorkonde geeft 50 Brugse vissersboten ten eeuwigen dage het recht in de Engelse wateren te vissen, een gunst van koning Charles II als dank voor de Brugse gastvrijheid tijdens zijn ballingschap eind jaren 1650.

Maar dat cadeautje zou de Engelsen ruim 350 jaar later weleens zuur kunnen opbreken. Want de Vlaamse overheid schermt met het historische document om ook na Brexit voor de Engelse kust te mogen blijven vissen. Tot verbijstering van de internationale pers. “Dat is ook de reden waarom we het hebben bovengehaald”, zegt hoofdarchivaris Jan D'hondt. “De voorbije dagen hebben we verschillende aanvragen ontvangen om te komen filmen. Uit eigen land, maar ook uit Duitsland en zelfs de Verenigde Staten komen filmploegen op bezoek.”

Er staat dan ook heel wat op het spel. Zowat 40 miljoen euro per jaar om precies te zijn, want voor dat bedrag vist Vlaanderen jaarlijks in de Engelse wateren. Daarmee is de visvangst in het Verenigd Koninkrijk goed voor meer dan de helft van de inkomsten van de 67 Vlaamse vissers en bijgevolg voor dat van de 2.500 Vlamingen die in de sector tewerkgesteld zijn. Of om het met de woorden van minister van Economie Hilde Crevits (CD&V) te stellen: “Dit gaat over het overleven van de Vlaamse vissector.”

Bewegingsdetectoren

Het belang van de oorkonde valt dan ook nauwelijks te onderschatten. Maar hoe bewaar je zo'n waardevol eeuwenoud document? In een al even oude doos, zo blijkt. “Het perkament, dat nog ongeschonden is en waarvan ook de zegel nog in perfecte staat is, wordt bewaard in het kistje waarin het hier in 1666 toekwam. Zo ligt het in ons archiefdepot, in perfecte klimatologische omstandigheden met een gecontroleerde temperatuur en vochtigheidsgraad”, vertelt D'hondt.

Maar is het ook veilig voor minder voorspelbare risico's? Voor - om maar wat te zeggen - een Brit die er alle baat bij heeft als de oorkonde plots spoorloos of zelfs vernietigd zou zijn. “Wees gerust, ons depot is goed beveiligd. Met sloten en bewegingsdetectoren aangesloten op het centraal bewakingssysteem van de Brugse musea. En zelfs al zou iemand met slechte bedoelingen toch binnenraken: we hebben hier voor 12 kilometer aan archief waaronder een paar duizenden oorkondes. Het ligt hier met andere woorden niet voor het grijpen.”

Meer dan het te verstoppen, overweegt de stad om het tentoon te stellen. “Als het privilege effectief een breekijzer zou blijken in het kader van de onderhandelingen, dan zullen we het absoluut in de kijker plaatsen”, zegt D'hondt, die het privilege wel degelijk juridische waarde toedicht.

Britten hechten waarde aan traditie

“Dat was ook de reden waarom de Britse overheid geen rechtszaak aanspande tegen een Brugs gemeenteraadslid toen die zich in de jaren 1960 vrijwillig liet aanhouden voor de Engelse kust om het document op zijn rechtsgeldigheid te testen. De regering liet toen het privilege overbrengen naar Londen voor onderzoek en daaruit bleek dat het wel degelijk nog geldig zou kunnen zijn. Bovendien hechten de Engelsen traditioneel veel waarde aan eeuwenoude documenten. Denk maar aan de dertiende-eeuwse Magna Carta.”

Koen Theuns

Copyright © 2018 Mediahuis. Alle rechten voorbehouden

Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookies Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.