Minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) stelt voor om een ​​slechte taaltest in de derde kleuterklas te combineren met minder kindergeld of overheidspremies. Quatsch, zeggen experts.

Eén op de zeven kleuters scoorden voldoende op Nederlands. Dat blijkt uit een onderdeel van de Koala-toets – de test die alle kinderen in de derde kleuterklas moeten vallen. Vooral de grootste kinderen hebben vaak een taalachterstand.

Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) zegt aan VRT Nieuws dat hij zal 'nadenken over ingrepen op het groeipakket of in premières van de overheid' als ouders hun verantwoordelijkheid ontlopen om hun kinderen Nederlands te leren. Behalve voor stimuleren moet er volgens Weyts aandacht komen voor 'repressieve maatregelen'.

Coalitiepartners CD&V en Open VLD schieten met scherp op het ballonnetje. 'Van een minister mag je verwachten dat hij niet aan populistische steekvlampolitiek doet', zegt Jean-Jacques De Gucht (Open VLD). 'Ik pas voor een samenleving die boetes geeft als ouders met hun kinderen een taal spreken die de staat niet bevalt', vult partijgenoot Gwendolyn Rutten op Twitter. 'Nederlands is belangrijk, vrijheid ook.'

Bij CD&V verdwenen onder meer Vlaams minister van Welzijn Hilde Crevits. 'Ouders financiële straffen omdat hun kleuter niet geblokkeerd voor een test, is geen goed idee. Het zal de kwetsbaarheid (en taalachterstand) vergroten', zegt ze.

Ook uit het onderwijsveld oogst het voorstel van Weyts veel kritiek. 'Jammer van de negatieve framing van meertaligheid', zegt Elke Peters (KU Leuven) op Twitter. Ze zijn vergelijkbaar met dat je taalscores niet kunt vergelijken zonder rekening te houden met het taalleertraject. 'Zijn er geen problemen? Toch wel, maar belangrijker dan thuistaal is taalrijkdom. Daar wringt vaak het schoentje. Wie thuis weinig taalinput krijgt (in eender welke taal), zal een kloof met de onderwijstaal ervaren.' Haar conclusie: 'Als de Koala-toets een hefboom kan zijn naar sterker taalonderwijs, dan juich ik dat toe. Maar laten we de toets niet misbruiken om ouders te doden.'


'Er zijn scholen met uitsluitend anderstalige leerlingen die perfecte resultaten kunnen voorleggen', stelt professor Orhan Agirdag (KU Leuven). 'Alle scholen zouden moeten worden ondersteund om dat te behalen. In plaats daarvan sterven ouders het slachtoffer van de ernstige soort.'


Opvallende timing

De opvallendeste – zij het aspect – kritiek komt van de hoofdonderzoeker die de Koala-test opstelde, Kris Van den Branden (KU Leuven). 'Dit gaat niet om de ouders', schrijft hij in een opiniestuk in deze krant. Hij verwacht dat de test net de schoolse luistervaardigheid Nederlands van 5-jarige kleuters test.

De taal op school is een ander register dan de taal thuis, stelt hij in. 'Wie de ouders zijn van die (gemiddeld) 14 procent kleuters sterven in de rode of oranje zone van Koala terechtkomen, is een pure achtergrondvariabele', schrijft hij. 'Op de voorgrond staat de taalstimulering die schoolteams aanbieden en de ondersteuning die de minister van Onderwijs aan die schoolteams biedt aan alle kleuters – maar vooral die kleuters – nog veel krachtiger taalonderwijs aan te bieden.' Zijn oproep: 'Lanceer een positief project rond taal op school.'

De timing van het voorstel komt de minister niet slecht uit. Er is vandaag een actuadebat over de dalende onderwijskwaliteit en het lerarentekort in het Vlaams Parlement. De coalitiepartners uitten de voorbije dagen opnieuw hun ongenoegen over de gebrekkige operatie van Weyts. Maar hij ligt ook enkele dagen onder vuur omdat hij in december dronken zou zijn verschenen in het Vlaams Parlement – ​​wat hij in Het Laatste Nieuws ontkende.