Sportkledinggigant Nike uit Laakdal krijgt op voorstel van Vlaams minister Hilde Crevits (CD&V) een subsidie van 2 miljoen euro. Tegen het merk loopt een onderzoek naar de wettelijkheid van belastingconstructies nadat het in 2017 in opspraak was gekomen in de 'Paradise Papers'. Nike kon na die onthullingen nog subsidies blijven vragen én krijgen. “Dit is belachelijk”, zegt econoom Paul De Grauwe.

“De miljarden euro's die Nike al verdiende met zijn - met Vlaams geld gesubsidieerde - verdeelcentrum stroomden al die jaren naar Bermuda”, berichtte zakenkrant De Tijd in november 2017. Het was een van de onthullingen van de Paradise Papers, 13,4 miljoen gelekte documenten die de fiscale trucs van multinationals blootlegden. Ook via een constructie in Nederland bespaarde Nike heel wat belastingen.

De verontwaardiging was groot, zeker omdat de Vlaamse regering al vele miljoenen euro's subsidies toekende aan het concern. Bij de komst van Nike naar de Kempen in 1994 droeg Vlaanderen al een tiende van de totale investering. Daarbovenop kwam alleen al tussen 2006 en 2013 nog eens 10 miljoen euro, en “strategische transformatiesteun” in 2015 (4,8 miljoen) en 2017 (1,5 miljoen).

De onthullingen waren voor de Europese Commissie reden genoeg om een diepgaand onderzoek te beginnen. Want de constructie in Nederland valt mogelijk onder illegale staatssteun. Het sportmerk vocht dat onderzoek juridisch aan, maar kreeg deze week ongelijk van het Europese Hof van Justitie.

Belangrijke werkgever

De Vlaamse regering blijft Nike intussen subsidiëren. Vorige week legde ze opnieuw 2 miljoen euro opzij. Het bedrijf bouwt een systeem dat het makkelijker maakt om producten uit verschillende magazijnen samen te voegen tot één bestelling. Het is al de derde subsidie van de Vlaamse regering sinds de Paradise Papers.

Minister Crevits verdedigt de keuze. Want Nike investeert zelf 116 miljoen euro en belooft vijfhonderd jobs. “Het bedrijf is een belangrijke werkgever in Vlaanderen”, zegt ze. “Met de Vlaamse steun hebben we een aanzienlijke bijdrage geleverd aan de beslissing om de investering in Limburg ( in het distributiecentrum in Ham, red.) te doen en niet in een andere vestiging. De steun wordt uitgekeerd in de mate dat de investering en de extra tewerkstelling effectief gerealiseerd worden.”

Maar niet iedereen is enthousiast. “Dit is belachelijk”, zegt econoom Paul De Grauwe (London School of Economics). “Grote bedrijven hebben geen belastinggeld nodig om hun investeringen te kunnen betalen, het gaat gewoon in de zak van de aandeelhouders. Ze spelen het natuurlijk uit en gaan overal eens aankloppen. En zo trappen we steeds opnieuw in diezelfde val.”

“Het valt niet uit te leggen dat we belastinggeld toesteken aan multinationals die belastingen ontwijken via constructies”, zegt ook Kamerlid Joris Vandenbroucke (Vooruit). “Gelukkig staan we op het punt om een internationale minimumbelasting in te voeren. België is daar mee voortrekker van. Maar voor de Vlaamse regering is er blijkbaar niets veranderd.”

Op de vraag in hoeverre de Paradise Papers in overweging werden genomen bij de beslissing, antwoordt Crevits niet. “Bij de beoordeling van de steunaanvraag werd rekening gehouden met de geldende criteria”, klinkt het in een schriftelijke reactie. “Het is in overeenstemming met de EU-regels.”

koen baumers

Inhoud ↑