Vanaf september, wanneer het nieuwe school- en academiejaar start, wordt het Vlaams opleidingsverlof eenmalig verdubbeld . Dan kunnen werknemers uit de privésector die in Vlaanderen werken tot 250 uur betaald verlof nemen om zich om of bij te scholen.

Nog geen bachelor- of ­masterdiploma op zak? Of misschien maakte u uw middelbare school niet af? Werknemers die zich bijscholen, krijgen een duwtje in de rug van de overheid. Vroeger kon dat via het betaald educatief verlof. Maar sinds de zesde staatshervorming zijn de gewesten bevoegd voor het systeem en kan Vlaanderen eigen accenten leggen.

Sinds 1 september 2019 heeft het betaald educatief verlof in Vlaanderen dan ook plaatsgemaakt voor het Vlaamse opleidingsverlof. Daarmee kunnen werknemers in de privésector een bepaald aantal uren afwezig zijn op de werkvloer om een ­erkende opleiding te volgen, terwijl ze toch (een deel van) hun loon behouden.

Momenteel kan een werknemer via het Vlaams opleidingsverlof maximaal 125 uur afwezig zijn op het werk. Vanaf het schooljaar 2021-2022 kan dat verdubbeld worden als uw werkgever zelf een opleiding voorstelt. ‘Zo stimuleren we werkgevers om hun werknemers warm te maken voor om- en bijscholing en hun toekomstkansen in de sector en op de Vlaamse arbeidsmarkt in het algemeen te verbeteren’, zegt Vlaams minister van Werk Hilde Crevits (CD&V). Levenslang leren moet ook helpen om werknemers langer aan de slag te houden.

Concreet kan een werknemer vanaf ­volgend schooljaar tot 125 uur afwezig zijn voor opleidingen die hij zelf kiest, en tot 125 uur voor opleidingen die de werkgever suggereert. Wat moet u weten over (de ­verdubbeling van) het Vlaams opleidingsverlof?

Wie kan opleidingsverlof opnemen?

Wat als ik in Vlaanderen woon, maar in Brussel of Wallonië werk?

‘Om van het Vlaams opleidingsverlof te genieten is de plaats waar je werkt van belang, niet waar je woont. Vlamingen die in Brussel of Wallonië werken, kunnen geen aanspraak maken op het Vlaams opleidingsverlof’, weet Miet Vanhegen, juridisch adviseur bij de hr-dienstenleverancier Acerta.

Dat betekent niet dat er voor hen geen steunmaatregelen zijn. Het Brussels en het Waals Gewest hanteren nog altijd het federale systeem van het betaald educatief verlof. ‘De maximaal op te nemen verlofuren zijn daar afhankelijk van de opleiding die u volgt’, weet Vanhegen.

Wat als ik deeltijds werk?

Ook wie deeltijds werkt, kan opleidingsverlof opnemen. ‘Maar het maximale aantal uren wordt pro rata bepaald volgens uw tewerkstellingspercentage’, zegt Vanhegen. Weet wel dat u minstens halftijds aan de slag moet zijn om recht te hebben op het opleidingsverlof. ‘Wie exact 50 procent tewerkgesteld is in een vast uurrooster kan ook enkel verlof nemen op dagen dat hij of zij werkt. Stel dat je een lesdag hebt op een deeltijdse dag, dan kan je voor die dag geen opleidingsverlof opnemen.’

Welke opleidingen komen

in aanmerking?

U kunt niet eender welke opleiding volgen. De voorbije jaren werd al serieus gesnoeid in het aanbod, zodat vooral arbeidsgerichte opleidingen nog in aanmerking komen voor het Vlaams opleidingsverlof. Die opleidingen zijn geregistreerd in de databank Vlaamse opleidingsincentives. U kunt zich bijvoorbeeld omscholen tot zorgkundige of een talencursus volgen.

‘In de opleidingsdatabank kunt u ook zien of er extra voorwaarden zijn om in aanmerking te komen’, zegt Crevits. ‘Heel wat opleidingen komen enkel in aanmerking voor wie een eerste diploma van dat niveau wil behalen.’

Hebt u al een bachelor of master, dan kan het zijn dat u geen recht hebt op het opleidingsverlof. ‘Een bijkomend diploma in het hoger onderwijs dient arbeidsmarktgericht te zijn, of moet kaderen ­binnen loopbaanbegeleiding’, merkt ­Vanhegen op.

Komt ook in aanmerking voor het Vlaams opleidingsverlof: een loopbaan­gerichte opleiding. Dat is een opleiding die wordt aangeraden in het kader van een persoonlijk ontwikkelingsplan wanneer u loopbaanbegeleiding volgt (lees kader) .

Ook wie zijn middelbare school niet ­afmaakte en via de Examencommissie ­alsnog zijn diploma wil halen, kan een ­beroep doen op het opleidingsverlof.

Belangrijk is dat u voor minstens drie studiepunten of 32 contacturen ingeschreven moet zijn.

Nieuw is dat het opleidingsverlof ook kan worden aangevraagd voor digitale ­cursussen. ‘Maar niet om het even welke cursus komt in aanmerking. Er moet wel degelijk contact tussen een lesgever en de cursist zijn. Een digitaal lessenpakket dat u zelf moet verwerken, komt niet in aanmerking’, zegt Vanhegen.

Voor opleidingen die nodig zijn voor het ­uitoefenen van uw job moet uw werkgever zelf zorgen. Daarvoor geldt het ­opleidingsverlof dus niet.

Wordt mijn loon gewoon doorbetaald op dagen dat ik les volg?

In principe wel, want het opleidingsverlof is een betaald verlof. Wel mag uw werkgever uw loon begrenzen tot 2.987 euro bruto per maand. ‘Komend academiejaar zal dat bedrag allicht nog iets hoger liggen, omdat het geïndexeerd wordt, maar het precieze bedrag is nog niet bekend’, zegt ­Vanhegen. Sommige werkgevers houden evenwel geen rekening met het plafond en betalen het gewone loon door.

‘Achteraf kan uw werkgever een deel van de loonkosten terugvorderen bij de overheid. Het gaat om een forfaitair ­bedrag van 21,30 euro per uur.’

Wat als ik van werk verander?

Als u in de loop van het schooljaar van werkgever verandert, kunt u ook bij uw nieuwe werkgever het Vlaams opleidingsverlof opnemen. U moet wel nog altijd aan de voorwaarden voldoen. Ook moet u uw nieuwe werkgever binnen 15 dagen nadat u bij hem gestart bent het inschrijvings­attest voor de opleiding bezorgen en het saldo van het aantal uren verlof dat u nog kunt opnemen. Daarmee kan uw werkgever een terugbetalingsaanvraag indienen.

Hoe vraagt u het opleidingsverlof aan?

Als u in september met een opleiding wilt starten, checkt u het best eerst of u wel in aanmerking komt voor het opleidingsverlof. Laat de onderwijsinstantie ook weten dat u gebruik wilt maken van het systeem. Licht uw werkgever ook in dat u een opleiding wilt volgen, zodat er rekening mee kan worden gehouden in de werkplanning (zie volgende vraag) . Eens ingeschreven moet u ten laatste op 31 oktober het inschrijvingsattest aan uw werkgever bezorgen (voor opleidingen die per schooljaar worden georganiseerd).

Kan mijn werkgever het opleidingsverlof weigeren?

Als u aan alle voorwaarden voldoet, kan uw werkgever het opleidingsverlof in ­principe niet weigeren.

‘Hoe het verlof concreet wordt opgenomen, wordt in onderling overleg tussen de werkgever en de werknemer afgesproken’, zegt Crevits. ‘Als daar onenigheid over is, kan de personeelsdienst of vakbondsafvaardiging bemiddelen. Als bemiddeling niet helpt, kan de regionale afdeling van de directie toezicht op de sociale wetten tussenbeide komen.’

Uw werkgever kan het opleidingsverlof wel weigeren als u een opleiding wilt ­volgen die per schooljaar georganiseerd wordt, u het inschrijvingsattest pas na 31 oktober aan hem bezorgt én als de organisatie met een collectieve planning werkt.

Weet dat u beschermd bent tegen ontslag zodra u een officiële aanvraag voor het opleidingsverlof heeft gedaan. ‘Uw werkgever mag u dan alleen ontslaan om een reden die niets te maken heeft met het opnemen van het Vlaams opleidingsverlof’, zegt Vanhegen.

Kan mijn werkgever me verplichten een opleiding te volgen?

Nee, hij kan u enkel een opleiding voorstellen. Weet dat u de 250 uren niet aan ­dezelfde opleiding kunt spenderen. Het moet gaan om twee verschillende op­leidingen: 125 uur voor de opleiding op ­initiatief van de werknemer zelf, 125 uur op initiatief van de werkgever.

Wat als ik een paar lessen mis?

U mag tijdens het schooljaar niet meer dan 10 procent van de lessen ongewettigd afwezig zijn. ‘Ben je meer ongewettigd afwezig en nam je meer uren verlof op dan waar je recht op hebt, dan krijg je een sanctie: er wordt 25 procent afgetrokken van het eerstvolgende recht op opleidingsverlof. ‘Als er een eindbeoordeling gepland is, moet je daaraan deelnemen’, zegt Crevits. ‘Enkel als er een gewettigde reden is om niet deel te nemen, mag je deelnemen aan de eerstvolgende examen- of zittijd.’

Slagen is geen vereiste, maar uiteraard volgt u geen opleiding om er niet door te zijn. ‘Ben je niet geslaagd voor een vak, ook niet in tweede zit, dan mag je de opleiding opnieuw volgen, mét recht op het opleidingsverlof. Trissen mag sowieso niet, ­tenzij overmacht in het spel is’, besluit ­Vanhegen. Nog steun voor wie zich wil bijscholen Het Vlaams opleidingsverlof is niet het enige systeem waarmee de overheid u een duwtje in de rug geeft als u zich wilt bijscholen.

Tijdskrediet met motief Tijdskrediet met motief is een vorm van loopbaan­onderbreking voor werknemers in de privésector. Een van de motieven is het volgen van een erkende opleiding. Concreet kunt u uw loopbaan voltijds, halftijds of met een vijfde onderbreken om bijvoorbeeld een talencursus of een IT-opleiding te volgen. U krijgt dan een onderbrekingsuitkering van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA).

Opleidingskrediet Als u in Vlaanderen werkt en tijdskrediet opneemt om een opleiding te volgen, dan kunt u boven op de uitkering van de RVA een aanmoedigingspremie ­krijgen.

Opleiding scheq ues De overheid voorziet niet alleen in tijd (verlof), maar ook in een tussenkomst in de kostprijs van een opleiding, met de opleidingscheques van de VDAB. Wie in Vlaanderen of Brussel woont en niet hooggeschoold is, kan elk jaar voor 250 euro opleidingscheques ­kopen. Daarmee kunt u een opleiding volgen in een erkend opleidingscentrum. U betaalt de helft van het ­inschrijvingsgeld en het cursusmateriaal, de Vlaamse overheid de andere helft - goed voor een tussenkomst van 125 euro dus.

Loopbaancheque Behalve opleidingscheques biedt de VDAB ook loopbaancheques aan. Die dienen niet om een opleiding te financieren, maar om loopbaanbegeleiding te ­volgen in een erkend centrum. Zo’n traject laat toe om te zien of de job die u uitoefent nog wel bij u past.

Sonja Verschueren

Copyright © 2018 Mediafin. Alle rechten voorbehouden