Op vraag van federaal minister Simonet werden samen met de begrafenissector nieuwe richtlijnen uitgewerkt die ronselen verbieden, de waardigheid van overledenen beschermen en meer transparantie waarborgen. De richtlijnen zijn onmiddellijk van kracht en worden in Vlaanderen later dit jaar verankerd in een nieuw decreet over lijkbezorging van Vlaams minister Crevits.
De voorbije periode kwam de begrafenissector negatief in het nieuws, vooral in Vlaanderen: er waren berichten over fluisterdeals en ronselpraktijken met rusthuizen en ziekenhuizen, het gebrek aan transparantie over de prijzen die aangerekend werden, het uitbaten van een illegaal mortuarium en berichtgeving over lichamen van overleden die geweigerd werden om terug vrij te geven.
Deze incidenten hebben het vertrouwen van families in een kwetsbaar moment onder druk gezet en de noodzaak aangetoond van structurele maatregelen. Op 19 januari 2026 vond, op vraag van minister Crevits, overleg plaats tussen alle bevoegde minister van het Federale, de Gewesten en de Gemeenschappen. Daarbij bereikten de ministers een akkoord over een gezamenlijk stappenplan, waarbij de uitwerking van federale richtlijnen de eerste concrete stap vormt.
Federale Richtlijnen voor het beroep van begrafenisondernemer
Op vraag van federaal minister van Middenstand, Zelfstandigen en KMO’s Eléonore Simonet heeft de FOD Economie samen met de representatieve beroepsfederaties die 87 procent van de sector vertegenwoordigen, richtlijnen voor het correct uitoefenen van het beroep van begrafenisondernemer uitgewerkt.
Deze richtlijnen werden op [19 mei 2026] ook formeel goedgekeurd door de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO (HRZKMO), een federaal Belgisch adviesorgaan dat meer dan 180 erkende nationale beroeps- en interprofessionele organisaties groepeert.
De richtlijnen handelen onder meer over volgende kernprincipes:
-
Vrije keuze en verbod op ronselen: Families hebben absolute vrije keuze van begrafenisondernemer. Elke vorm van directe of indirecte beïnvloeding, commissies of voordelen is verboden. Actief benaderen van families in woonzorgcentra, ziekenhuizen of andere kwetsbare situaties is niet toegelaten, tenzij op uitdrukkelijk verzoek van de betrokken families.
-
Onafhankelijkheid en transparantie: Verborgen commissies, doorverwijsvergoedingen of voordelen in natura zijn verboden. Elke financiële of commerciële relatie die de objectiviteit kan beïnvloeden, moet transparant worden meegedeeld aan de nabestaanden.
-
Waardigheid en respect: Elke overledene krijgt dezelfde zorg en respect, ongeacht afkomst, levensbeschouwing of sociale situatie. Het lichaam van een overledene moet te allen tijde met respect worden behandeld, vervoerd in speciaal daarvoor ingerichte voertuigen en bewaard in erkende faciliteiten.
Daarnaast voorzien de richtlijnen hoofdelijke aansprakelijkheid voor onderaannemers van uitvaartondernemers, een toegankelijke klachtenprocedure en waardige reclame zonder uitbuiting van rouw.
Opvolging door de deelregeringen
De richtlijnen vormen een belangrijke eerste stap. Omdat het werkingsgebied van uitvaartondernemers (namelijk de lijkbezorging) sinds de vijfde staatshervorming van 2001 grotendeels een geregionaliseerde bevoegdheid is, is het aan de gewesten en gemeenschappen om de richtlijnen verder in te vullen en waar nodig bindend te maken. Vlaams minister van Binnenland Hilde Crevits kondigde alvast aan nog dit jaar werk te maken van een nieuw Vlaams decreet over de regelgeving voor begraafplaatsen en lijkbezorging.
De andere gewesten onderzoeken of ze gelijkaardige initiatieven, aangepast aan hun specifieke context, moeten nemen.
“Deze richtlijn is een duidelijke en noodzakelijke stap om families in een van de moeilijkste momenten van hun leven te beschermen tegen ongepaste praktijken. Alle overheden hebben constructief samengewerkt om tot dit resultaat te komen. Samen zetten we in op meer respect, transparantie en professionaliteit in de sector.” - Eléonore Simonet, federaal minister van Middenstand, Zelfstandigen en KMO’s
“Na de misstanden die de voorbije periode aan het licht kwamen in Vlaanderen, werd duidelijk dat het huidige regelgevend kader niet langer volstaat. Daarom werk ik aan een nieuw Vlaams decreet op de lijkbezorging waarbij de waardige omgang met overledenen, de rechten van nabestaanden, transparantie over de kosten en de kwaliteit van de dienstverlening centraal staan. Tegelijk heb ik aangedrongen om interfederaal samen met de uitvaartsector werk te maken van duidelijke richtlijnen voor uitvaartondernemers. Zo versterken we samen het vertrouwen in de uitvaartsector, waarbij ze zelf duidelijke engagementen opneemt en mee een lijn trekt tegen praktijken die niet thuishoren in een integere en kwaliteitsvolle uitvaartsector.” – Vlaams minister van Binnenland Hilde Crevits
“Deze deontologische code is geen eindpunt, maar een belangrijk begin. Ze legt een gemeenschappelijk fundament waarop de gewesten verder kunnen bouwen. Een uitvaart is een moment van groot vertrouwen. Families moeten erop kunnen rekenen dat elke begrafenisondernemer handelt volgens dezelfde fundamentele deontologische principes. Met deze code maken we die engagementen voor iedereen zichtbaar.” - Johan Dexters, Voorzitter van de Koninklijke Federatie van de Belgische Uitvaartsector
De richtlijnen zijn beschikbaar in drie talen en kunnen worden geraadpleegd via de website van de FOD Economie
