De Vlaamse regering heeft beslist dat derdelands arbeidsmigranten – mensen van buiten de Europese Unie, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland – voortaan een verplicht inburgeringstraject op maat moeten volgen. Het voorstel komt van Vlaams minister van Inburgering en Integratie Hilde Crevits. Het gaat om een digitaal zelfstudiepakket dat migranten al in het land van herkomst of uiterlijk binnen de eerste zes maanden na aankomst in Vlaanderen kunnen doorlopen. Zo krijgen ze van bij de start de nodige informatie om hier vlot aan het werk te gaan en leren ze onze normen en waarden kennen.
Jaarlijks ontvangt Vlaanderen meer dan 18.000 arbeidsmigranten die niet verplicht zijn om inburgeringscursussen te volgen. Voor de zogeheten ‘derdelands’ arbeidsmigranten onder hen – mensen uit landen die niet behoren tot de EU, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland - komt er wel een aangepast en verplicht introductiepakket inburgering op maat van hun specifieke noden. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan een engagement uit het Vlaams regeerakkoord.
Vlaams minister Hilde Crevits: “In Vlaanderen kampen we al een hele tijd met een krappe arbeidsmarkt. Met deze beslissing reiken we internationaal talent van meet af aan de hand om onze economie én samenleving te versterken. Het verplichte introductiepakket zorgt er niet alleen voor dat arbeidsmigranten hun weg vinden op de werkvloer en in onze samenleving, maar ook dat ze vertrouwd raken met de waarden en normen die hier belangrijk zijn. Het is bovendien cruciaal dat wie hier aan de slag gaat, zijn of haar rechten en plichten kent en weet waar terecht te kunnen bij mogelijk misbruik. Zo wordt dit pakket geen extra drempel, maar wel een belangrijke troef én bescherming in de ‘war for talent’. Na deze introductie moedigen we hen uiteraard blijvend aan om ook het volledige inburgeringstraject te doorlopen.”
Aangepast, aantrekkelijk traject
Gezien de arbeidsmarktkrapte in Vlaanderen, is het belangrijk ervoor te zorgen dat de verplichting tot inburgering een meerwaarde vormt voor de arbeidsmigrant, de werkgever en de brede Vlaamse samenleving. Het aangepast inburgeringstraject moet werken in Vlaanderen aantrekkelijker maken en mag internationaal talent niet afschrikken.
Naast de basismodule met een algemene introductie tot het leven in België en het onderdeel met essentiële rechten en plichten in de Vlaamse samenleving, zal dit traject daarom ook verdiepende focusmodules bevatten. Deze modules richten zich op o.a. arbeidsrecht, verblijfsrecht, sociale zekerheid, rechten en plichten op de werkvloer en diploma-erkenning. De verdiepende modules bieden arbeidsmigranten belangrijke kennis die hun integratie op de werkvloer én in het dagelijks leven versterkt. Informatie over rechten en plichten beschermt hen ook beter tegen mogelijke misbruiken.
Het gaat om een digitaal zelfstudiepakket, wat de combinatie met de start op de werkvloer vergemakkelijkt. In eerste instantie wordt dit traject beschikbaar in zes talen. Nadien wordt het aantal talen opgeschaald. De modules worden gebaseerd op een ruime bevraging met stakeholders, waarin zowel de doelgroep als werkgevers- en werknemersorganisaties zijn vertegenwoordigd. De Agentschappen Integratie en Inburgering werken de modules uit.
Opstarten in land van herkomst of in Vlaanderen
In juni besliste de Vlaamse regering om voortrajecten Maatschappelijke Oriëntatie in het land van herkomst te ontwikkelen voor arbeidsmigranten en gezinsherenigers. Arbeidsmigranten zullen dit aangepast introductiepakket dus ook al kunnen volgen voor hun verhuis naar Vlaanderen. Doen ze dat niet in het land van herkomst, dan moeten ze de verplichte modules doorlopen binnen de 6 maanden na aankomst in Vlaanderen.
Na elk van de modules is er een toetsmoment. Wie slaagt voor alle modules, ontvangt een bewijs van geslaagde deelname en wordt ook aangemoedigd om het volledige inburgeringstraject te doorlopen, rekening houdend met de al verworven kennis.
De Agentschappen Integratie en Inburgering starten in het voorjaar 2026 met de ontwikkeling van de modules. Vanaf het najaar 2027 zullen de modules beschikbaar zijn voor arbeidsmigranten en hun partners.
Arbeidsmigranten die momenteel onder de doelgroep van inburgering vallen, hebben recht op een inburgeringstraject. Het gaat om personen die zich in België vestigen en voor het eerst een verblijf van drie maanden krijgen met als reden van verblijf ‘werknemer’ (incl. zelfstandige). Ook gezinsleden van arbeidsmigranten die tot de doelgroep behoren, maken deel uit van de doelgroep van inburgering.
Derdelands seizoenarbeiders, derdelands arbeidsmigranten met een maximumtermijn van 1 jaar, derdelands uitwisselingsscholieren of stagiair-studenten en personen uit Australië, Nieuw-Zeeland, Canada, Taiwan en Zuid-Korea die op werkvakantie komen en familieleden van al deze categorieën, hebben geen recht op een inburgeringstraject.
