Vlaams minister voor Visserij Hilde Crevits, de Rederscentrale, Natuurpunt, het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek, het Agentschap Landbouw en Zeevisserij en de provincie West-Vlaanderen hebben in Oostende het vierde convenant voor duurzame visserij 2026-2030 ondertekend. Alle partners verbinden zich ertoe om te werken aan een duurzame toekomst van de sector. Voor het eerst staan de vissers centraal in het convenant. Een voorbeeld is het nieuw onderzoeksproject van ILVO waarbij vissers meehelpen om data te verzamelen over de Belgische vissoorten. Een unicum in de wereld.
“Het vierde convenant dient als kompas voor de komende jaren. Want het is vijf voor twaalf. Administratieve lasten, de vele regels van Europa en een veranderende zee en klimaat, maken het beroep bijzonder pittig. Met dit convenant engageren de verschillende partners zich ertoe om de vissers centraal te stellen en mee te bouwen aan een duurzame toekomst van de visserijsector. Zo zullen wetenschappers en vissers meer samenwerken in de toekomst en wordt alles op alles gezet om de administratieve lasten te verlagen.” - Minister van Zeevisserij Hilde Crevits
Met de drie afgelopen convenanten werden al tal van innovatieve projecten opgezet met als doel de sterktes van de visserijsector verder uit te bouwen en dit te bestendigen voor de toekomst. Ook richting de consument werd vis van bij ons en het duurzame gepromoot, onder meer door de ‘Visserij verduurzaamt’ erkenning, waarmee reders kunnen aantonen dat ze blijvende inspanningen leveren op het vlak van duurzaamheid in de breedste zin.
Met het vierde convenant ‘Vissers aan het roer richting vernieuwing’ zetten de partners nog een stap verder. Zo willen ze werk maken van het toepassen van precisievisserij en van real-time data en sterker onderbouwd visserij-advies. Samen werken de actoren in en rond de visserijsector aan de gezamenlijk zorg voor gezonde zeeën en oceanen. Vissers zullen daar in de toekomst nog sterker bij betrokken worden.
Vissers en wetenschappers gaan nauwer samenwerken
De visserijsector heeft de ambitie om nauwer samen te werken met de wetenschap. De vangstmogelijkheden en quota waaraan vissers zich moeten houden zijn namelijk afhankelijk van wetenschappelijke adviezen. Het is daarom van belang zowel voor de sector als voor het beschermen van het ecosysteem dat deze adviezen juist en stabiel zijn. Hetgeen minister Crevits al langer vraagt aan Europa.
ILVO bouwde en testte met succes een automatische ‘eDNA-sampler’ die aan boord van Belgische visvaartuigen zelfstandig zeewaterstalen kan nemen en correct kan bewaren. Op basis van het DNA dat in die stalen zit, kan ILVO voor 87% van de 160 Belgische vissoorten al precies achterhalen welke soorten waar voorkomen. Het grote voordeel is dat er veel vaker, veel meer data verzameld kan worden over de visbestanden dan nu het geval is, en dat de data sneller beschikbaar zijn.
“Het project in samenwerking met ILVO is een wereldwijde primeur dat vissers en wetenschappers samen op deze innovatieve manier aan datacollectie doen. Vaak worden beslissingen en onderzoeken uitgevoerd boven het hoofd van de vissers. Nu zullen zij via hun vissersvaartuigen zelf mee voor de nodige data zorgen en helpen om onderzoek in zee uit te voeren. De nauwe samenwerking zorgt voor wederzijds begrip en respect voor elkaars werk. Zo leren onze vissers veel bij over wat zich afspeelt in onze zeeën en leren onderzoekers van de ervaringen van de vissers. Ze zien ook hoe vissers tegenwoordig tewerk gaan met innovatieve technieken. Onze vissers beseffen zeer goed dat hun sector een belangrijke rol speelt in het beschermen van de zeegebieden. Vissers, wetenschappers en ook natuurbeschermers zijn in dat opzicht bondgenoten.” - Vlaams minister van Zeevisserij Hilde Crevits
Het eDNA systeem laat bovendien toe om data te verzamelen die niet via de klassieke vangstmonitoring gevonden worden. Zo stelden de onderzoekers in de eDNA-stalen vast dat er meer sardienen in de Noordzee zwemmen, terwijl dat niet uit de fysieke vangstgegevens bleek waarop Europa zich baseert. Om de eenvoudige reden dat sardienen hoger in de waterkolom zwemmen en dus niet in de sleepnetten van de Belgische vissers opduiken.
Er zijn twee Belgische visvaartuigen die nu al meewerken aan het project. Concreet worden de eDNA-samplers gekoppeld aan een van de vele leidingen die zeewater aan dek brengen op een vaartuig. Ook op andere vlakken werken vissers en de ILVO-wetenschappers nauw samen: zo verzamelt ILVO de laatste jaren data voor de wetenschappelijke visbestandsramingen aan boord van commerciële visvaartuigen, in plaats van tijdens een jaarlijkse zeereis met het Belgische onderzoeksschip de Belgica. De samenwerking is een voorbeeld van de richting die het nieuwe convenant wil bevaren.
Administratieve lastenverlaging
Daarnaast gaat er ook extra aandacht naar het regelgevend kader. Het nieuwe convenant zet extra in op administratieve vereenvoudiging en lastenverlaging. In overleg met de sector wordt een actieplan lastenverlaging en administratieve vereenvoudiging uitgewerkt.