De recente hittegolven bewijzen het opnieuw: in elke crisissituatie zijn er burgers die mee het verschil kunnen maken. Om ervoor te zorgen dat die vrijwillige hulp vlot op grotere schaal georganiseerd kan worden, engageren 110 gemeenten zich om een vrijwilligerskorps op te richten. Meer dan 1000 Vlamingen zijn intussen opgeleid en activeerbaar. Over heel Vlaanderen waren er intussen al 23 oproepen waarbij het lokale vrijwilligerskorps werd ingezet.
“Ik ben heel trots dat in Gistel vandaag de 1000e persoon opgeleid werd om actief te kunnen deelnemen aan het gemeentelijk vrijwilligerskorps. De afgelopen maanden gingen heel wat vrijwilligerskorpsen verspreid over Vlaanderen officieel van start. Alle vrijwilligers namen deel aan een eerste opleidingsdag waarbij ze de goed geïnformeerd worden over wat hun rol is wanneer er een noodsituatie zich voordoet in hun gemeente. Tijdens de hittegolf hebben de vrijwilligerskorpsen ook meteen al hun nut bewezen. Hun hulp was meer dan welkom in het ondersteunen van de lokale diensten en het beschermen van kwetsbare personen.” - Vlaams minister van Binnenland en Samenleven Hilde Crevits
De vrijwilligerskorpsen zijn een initiatief van Vlaams minister van Binnenland Hilde Crevits. Ze bestaan uit lokale, opgeleide vrijwilligers die ingezet kunnen worden bij uiteenlopende crisissituaties zoals bijvoorbeeld overstromingen, hittegolven of een stroompanne. Gemeenten kunnen daarbij rekenen op een goede omkadering. Er wordt daarvoor nauw samengewerkt met Rode Kruis Vlaanderen dat zorgt voor de nodige ondersteuning voor gemeenten bij het uitbouwen, het opleiden en in stand houden van hun vrijwilligerskorps.
1000 opgeleide vrijwilligers in 53 gemeenten
110 gemeenten hebben al een samenwerkingsovereenkomst met Rode Kruis-Vlaanderen ondertekend en engageren zich dus om een vrijwilligerskorps uit te bouwen in hun gemeente. In 53 gemeenten kregen burgers ook al effectief een eerste opleiding en is het korps activeerbaar bij crisissituaties. In de overige gemeenten wordt er momenteel volop werk gemaakt om een opleiding te organiseren.
Burgers die zich hebben opgegeven om deel te nemen, krijgen een opleiding die bestaat uit een combinatie van e-learning en één praktijkdag die bestaat uit een EHBO-oefening en praktische oefeningen. Lokale besturen bepalen zelf welke specifieke vaardigheden nodig zijn in hun gemeente of stad. Het doel van de opleidingen is om de vrijwilligers voor te bereiden om in noodsituaties correct en efficiënt te handelen.
In Gistel werd zaterdag de 1000e vrijwilliger in Vlaanderen opgeleid.
“Bij een noodsituatie moeten we snel kunnen schakelen. Met dit vrijwilligerskorps heeft Gistel extra helpende handen om inwoners te informeren, praktische hulp te bieden en kwetsbare mensen bij te staan. Onze vrijwilligers kennen de stad en haar inwoners. Dat is een grote troef wanneer het erop aankomt. Dankzij hun engagement kunnen we als stad meer mensen bereiken en helpen”, zegt burgemeester van Gistel Gauthier Defreyne.
Al 23 keer opgeroepen, goed voor 70 concrete taken
De vrijwilligerskorpsen zijn vandaag al echt in actie gekomen. Lokale besturen stuurden tot nu toe 23 oproepen uit naar hun vrijwilligers, samen goed voor 70 concrete taken. Eén zo’n oproep kan verschillende taken omvatten en meerdere dagen duren. Bij een hittegolf kan een gemeente bijvoorbeeld vrijwilligers vragen om water uit te delen in een woonzorgcentrum en om een koele ruimte in te richten.
In Lubbeek deelden vrijwilligers water uit in een woonzorgcentrum; in Oudenaarde brachten ze drank rond en hielpen ze bewoners met praktische taken. Vrijwilligers in Kortenberg vervoerden inwoners naar een koele ruimte. Ook bij andere incidenten kwamen korpsen in actie: toen het kraanwater in bepaalde delen van Roeselare niet drinkbaar was, gingen vrijwilligers van deur tot deur om bewoners te informeren.
Om die hulp te organiseren, gebruiken lokale besturen het digitale platform van Rode Kruis-Vlaanderen. Via één platform voor heel Vlaanderen worden vrijwilligers opgeroepen en ontvangen ze praktische informatie. Bij een grootschalige crisis kunnen ook mensen buiten de gemeentelijke korpsen zich aanmelden. Zo kan hulp over gemeentegrenzen heen op een gecoördineerde manier worden georganiseerd en ingezet.
“Duizend opgeleide vrijwilligers is een mooie mijlpaal. Maar minstens even belangrijk is dat ze vandaag al echt in actie komen. De korpsen zijn nu al opgeroepen bij meer dan 20 incidenten, samen goed voor 70 concrete taken voor vrijwilligers. Via één platform voor heel Vlaanderen kunnen lokale besturen hun vrijwilligers snel en gericht oproepen wanneer hulp nodig is. Zo zorgen we er samen met lokale besturen voor dat vrijwilligers goed georganiseerd kunnen worden ingezet en kwetsbare inwoners de nodige hulp krijgen. Samen maken we onze samenleving weerbaarder”, zegt Carmen Mathijssen, Manager Interventie bij Rode Kruis-Vlaanderen.
Hoe aanmelden als burger?
Inwoners van een gemeente of stad die al een samenwerkingsovereenkomst hebben ondertekend kunnen zich opgeven via volgende link: https://vrijwilligerskorps.rodekruis.be/.
Ook wie zich niet opgeeft als lid van het vrijwilligerskorps in zijn of haar gemeente, kan zich voor een specifieke noodsituatie spontaan aanmelden in de crisistool. Op die manier is er een schaalbaar model waarbij veel mensen kunnen helpen bij grote crisissen.
