Mantelzorg is voor veel mensen geen keuze, maar een engagement. Vandaag botsen mantelzorgers nog te vaak op strakke regels die niet aansluiten bij die realiteit. De Vlaamse Regering heeft daarom op voorstel van minister Crevits vorige week beslist om het mantelzorgverlof flexibeler in te vullen, nadat ook de federale overheid de mogelijkheid hiervoor invoerde. Zo krijgen personeelsleden meer ruimte om hun werk te combineren met de zorg voor een naaste.
“Wie voor een ouder, partner of kind zorgt, weet dat elke dag anders is. Dan heb je geen nood aan starre regels, maar aan ruimte en vertrouwen. Onze verlofstelsels moeten ook mee evolueren, zodat mensen hun engagement kunnen opnemen wanneer het écht nodig is. De voorbije jaren bleef het aantal personeelsleden dat zo’n verlof opnam beperkt. Met deze hervorming willen we mantelzorgers binnen de Vlaamse overheid meer mogelijkheden geven om dat engagement flexibel op te nemen. We zorgen ervoor dat ze er kunnen zijn voor hun naaste, zonder hun job te moeten loslaten.” - Vlaams minister van Bestuurszaken Hilde Crevits
Het mantelzorgverlof bestaat al langer en laat erkende mantelzorgers toe om hun loopbaan tijdelijk te onderbreken of te verminderen. Ze kunnen momenteel volledig, halftijds of een vijfde verlof opnemen. Maar de praktijk vraagt om meer flexibiliteit. Het aantal personeelsleden dat sinds de invoering mantelzorg heeft opgenomen, blijft ook beperkt.
|
Jaar
|
100%
|
Deeltijds
|
|
2021
|
6
|
18
|
|
2022
|
0
|
6
|
|
2023
|
0
|
17
|
|
2024
|
7
|
20
|
|
2025
|
3
|
20
|
Meer flexibiliteit
De hervorming moet er voor zorgen dat mantelzorgers hun verlof beter kunnen afstemmen op hun persoonlijke situatie. Een belangrijke wijziging is dat personeelsleden voortaan al hun mantelzorgverlof kunnen inzetten voor één en dezelfde zorgbehoevende. Vandaag is dat nog beperkt, wat vaak tot moeilijke keuzes leidt.
Ook de manier waarop het verlof kan worden opgenomen, wordt flexibeler. Zo zal voltijds mantelzorgverlof niet langer enkel per maand, maar ook per week opgenomen kunnen worden. Wie halftijds wil werken, zal dat per maand kunnen doen in plaats van per twee maanden.
Daarnaast worden de regels voor deeltijdse opname aangepast. Waar vandaag een gezamenlijk maximum van twaalf maanden geldt voor halftijds en één vijfde verlof samen, worden die twee systemen losgekoppeld. Concreet betekent dit dat het halftijds verlof beperkt blijft tot twaalf maanden, terwijl het één vijfde verlof uitgebreid wordt tot maximaal dertig maanden over de loopbaan. Dat geeft mantelzorgers meer ademruimte op langere termijn.
Voor de definitieve inwerkingtreding is nog het akkoord nodig van de federale ministerraad, want het systeem maakt deel uit van de federale zorgverloven, net zoals ouderschapsverlof, medisch bijstandsverlof en palliatief verlof. Minister Crevits vraagt daarom dat dit akkoord uiterlijk tegen 1 juli 2026 wordt verleend. Er wordt ook nog onderhandeld met de sociale partners op Vlaams niveau. Op die manier zouden personeelsleden van de Vlaamse overheid vanaf 1 juli 2026 gebruik kunnen maken van de nieuwe, flexibelere opnamevormen van het mantelzorgverlof – gelijktijdig met werknemers in andere sectoren.
