Vanaf 2023 kunnen bewoners van Vlaamse woonzorgcentra hun mening geven over hoe zij de kwaliteit van leven, wonen en zorg ervaren. Verschillende woonzorgcentra organiseren vandaag al gelijkaardige initiatieven, elk met hun eigenheid. Vlaanderen kiest nu de weg van meer wetenschappelijke uniformiteit en ondersteunt de woonzorgcentra in deze bewonersparticipatie. Ook wordt de onderlinge vergelijking en transparante bekendmaking van de resultaten mogelijk gemaakt. Woonzorgcentra kunnen gratis deelnemen aan het project. Bovendien kunnen ook naasten van bewoners hun stem laten horen. Partnerorganisaties van het project zijn het Vlaams Instituut voor Kwaliteit van Zorg, het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen en de Vlaamse Ouderenraad.
“We streven ernaar om de kwaliteit van zorg, wonen en leven voor de bewoners in onze woonzorgcentra steeds te verbeteren. Op die manier creëren we nog meer toegevoegde waarde aan een verblijf in onze Vlaamse woonzorgcentra. Om kwaliteit nog beter af te stemmen op de noden van de bewoners, hebben we hun mening nodig. Daarom ondersteunen we vanaf volgend jaar de woonzorgcentra met het organiseren van bewonersbevragingen die polsen naar hun ervaringen. Daarbij verliezen we de naasten van de bewoners niet uit het oog. Om alles in goede banen te leiden, werken we graag samen met onze partners: het Vlaams Instituut voor Kwaliteit van Zorg, het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen en de Vlaamse Ouderenraad.” - Vlaams minister van Volksgezondheid, Welzijn en Gezin Hilde Crevits
Het doel van dit project rond bewonersparticipatie is om een wetenschappelijk onderbouwd beeld te krijgen over hoe bewoners en hun naasten kwaliteit van leven, wonen en zorg in Vlaamse woonzorgcentra ervaren. We denken daarbij aan maaltijden, accommodatie, communicatie, omgang met personeel en medebewoners, privacy, algemeen welbevinden, autonomie …. Het biedt de bewoner inspraak in het beleid en moet de woonzorgcentra de nodige inzichten bieden om de kwaliteit van leven, wonen en zorg verder te verbeteren. Het moet er ook toe leiden dat de resultaten van de metingen op een juiste en betrouwbare manier met elkaar kunnen vergeleken worden, waarbij een lerend netwerk wordt opgezet en kennisuitwisseling gestimuleerd. Een transparante en publieke rapportering van de resultaten is belangrijk en zal ter beschikking gesteld worden via de website www.zorgkwaliteit.be.
Verschillende methodes
De bewoners, ook diegenen met dementie, zullen hun mening kunnen geven. Voor beide groepen komt er een aparte meetmethode. De bewoners kunnen in eerste instantie zelf deelnemen aan de hand van een vragenlijst. Zij vullen deze lijst zelf in of krijgen ondersteuning van een enquêteur die met hen de vragenlijst zal doornemen.
Naast professionele enquêteurs aangestuurd via een externe partner, zal een groot deel van de enquêteurs worden ingezet door de Vlaamse Ouderenraad. Ze worden hiervoor gerekruteerd via de lokale seniorenverenigingen en uit de woonzorgcentra zelf. Op die manier biedt dit project ook opportuniteiten om het sociale weefsel te versterken en bij te dragen aan een positieve beeldvorming van de woonzorgcentra. Het bevragen van mensen met dementie vraagt een specifieke aanpak, daarom zal onderzocht worden of het aan de hand van observaties kan gebeuren. Het is belangrijk dat ook zij hun mening kunnen geven. Daarbovenop loopt er een digitale familiebevraging waarbij telkens één naaste van elke bewoner kan deelnemen. De resultaten van de bevragingen moeten de basis vormen voor de voorzieningen om in dialoog met de bewoners en hun naasten verder aan kwaliteit te werken.
Planning van het project
Het project zal in verschillende fasen lopen. Na het opzetten en testen van de meetprocedures op basis van wetenschappelijk methodologie staat de eerste meting bij bewoners gepland vanaf het najaar 2023. De resultaten van de bewonersbevragingen zijn voorzien voor het einde van 2024. De uitkomsten van de familiebevraging wordt dan weer in het voorjaar van 2025 gepubliceerd. Het moet uiteindelijk in september 2025 in een eindrapport resulteren. Om het hele project te realiseren voorziet de Vlaamse Regering een investering van maximaal 1,8 miljoen.
Vrijwillige deelname
Minister Crevits roept de woonzorgcentra op om hier aan deel te nemen, om zoveel mogelijk bewoners en naasten te kunnen betrekken. Een deelname aan het project is geheel vrijwillig en kosteloos. In ruil voor hun deelname ontvangen de woonzorgcentra een gepersonaliseerd rapport met feedback en kunnen ze deelnemen aan het lerend netwerk.
