In Vlaanderen en Brussel zijn momenteel 132 zorgzame buurtprojecten aan de slag. Door het versterken van het sociaal weefsel in de buurten en door een betere samenwerking tussen welzijns- en gezondheidsorganisaties, lokale besturen én buurtbewoners zetten de projecten stappen naar een betere zorg en dienstverlening. Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Hilde Crevits investeert ruim 3,6 miljoen euro om de steun voor de Zorgzame buurten nog een jaar te verlengen zodat zij hun werking kunnen verduurzamen en uitbouwen.
“De sterkte van onze Zorgzame Buurten zit in “verbinding”: het verbinden van mensen en het verbinden van het aanbod en de dienstverlening die er al is zodat deze beter met elkaar samenwerken. We zetten in op de krachten en talenten van mensen en van de organisaties op het terrein; zo versterken en waarderen we wat er al aanwezig is. De Zorgzame Buurten vormen een hefboom om eenzaamheid aan te pakken, mantelzorgers beter te ondersteunen en mensen met een zorgnood sneller te detecteren en helpen om de gepaste hulp te vinden. Hiervoor investeren we bijkomend ruim 3,6 miljoen euro.” - Vlaams minister van Welzijn Hilde Crevits
Zorgzame Buurten focussen op de opbouw van sociaal weefsel, solidariteit en zorgzaam samenleven, ze leggen de link tussen informele zorg (zelfzorg, mantelzorg, burenhulp en vrijwilligerswerk) en de formele of professionele zorg en zetten in op een nauwe samenwerking van welzijns- en zorgpartners met partners uit andere sectoren (waaronder huisvesting, ruimtelijke ordening, jeugd en cultuur). In een Zorgzame buurt is de professionele zorg afgestemd op een netwerk van buren en kennissen. Hierdoor kunnen mensen comfortabel in hun eigen woning of vertrouwde buurt blijven wonen, zolang dat wenselijk is. Jong en oud kennen en helpen elkaar in een zorgzame buurt, waar voorzieningen en diensten voor iedereen toegankelijk zijn.
Ondertussen zijn er 132 Zorgzame Buurten aan de slag gegaan in Vlaanderen en Brussel. De steun voor deze projecten loopt sinds maart 2022 en loopt normaal af eind februari 2024. Maar uit feedback van de deelnemende projecten, blijkt dat dit te kort is om een duurzame inbedding van een zorgzame buurt uit te werken. Zorgzame Buurten draaien om het creëren van verbinding, tussen mensen én tussen organisaties en dat vraagt tijd.
Vlaams minister Hilde Crevits beslist daarom om de steun voor Zorgzame Buurten met een jaar te verlengen zodat de projecten hun inspanningen kunnen voortzetten. Hiervoor wordt ruim 3,6 miljoen euro vrijgemaakt. Met de extra middelen wordt aan de projecten gevraagd om te werken aan een versterkte betrokkenheid van het lokaal bestuur en de gezamenlijke ondersteuning van de Zorgzame Buurt door alle partners in het samenwerkingsverband zodat de buurt niet langer staat of valt door de persoon van de buurtwerker.
Zorgzame buurt in Zonnebeke
De gemeente Zonnebeke heeft de voorbije periode met Zandvoorde en Zonnebeke hard gewerkt aan twee zorgzame buurten. Omwille van hun pioniersrol bij de lancering van de zorgzame buurten, bezocht Vlaams minister Hilde Crevits dit project al eerder dit jaar.
Eén van hun realisaties is bijvoorbeeld de opstart van het dorpspunt in Zandvoorde. In het dorp vielen de basisvoorzieningen zoals een bakker en beenhouwer de voorbije jaren één voor één weg. De gemeente bevroeg daarop samen met sociale partner De Lovie de inwoners van Zandvoorde omtrent het idee om een dorpspunt in de gemeente te openen. De bevraging toonde aan dat er inderdaad nood was aan een levendige, lokale ontmoetingsplek waar mensen terecht kunnen met een hulpvraag.
Ondertussen is de functie van het dorspunt al sterk uitgebreid. Mensen ontmoeten er elkaar tijdens allerhande activiteiten, kunnen er brood en verse groentepakketten bestellen, kleine boodschappen doen… En ook de sociale dienst van de gemeente houdt gratis zitdagen in het dorpspunt, de zogenaamde ‘Koffie met formulieren’. Zo staan ze dichter bij de mensen, helpen ze met eventuele vragen, brengen ze premies in orde…
En er is het dorpsrestaurant Zoë: dit buurtrestaurant brengt mensen samen voor een lekkere, gezonde en betaalbare maaltijd. Door een smakelijke samenwerking met de woonzorgcentra in Zonnebeke en Passendale werd dit project ondertussen al uitgebreid van één naar drie locaties. Er zal ook een buurtzorgregisseur aangeworven worden die tot bij de mensen zelf gaat, mensen kunnen de buurtbakfiets aanvragen voor een bakje koffie en een babbel of ze kunnen langskomen in het ‘Café Dialoog’ om zorgen, noden en wensen uit de wijk aan te kaarten. In 2025 opent er ook nog een nieuw dienstencentrum.
Joachim Jonckheere, schepen Sociale Zaken Zonnebeke, project “Zorgzaam Zandvoorde”: “In Zandvoorde hebben we in samenwerking met De Lovie vzw ingezet op het kleine ontmoeten. Men kan nu via het winkeltje in het dorpspunt weer producten gaan kopen. Mensen in de gemeente hebben weer die dienstverlening, komen naar de winkel, komen een koffietje drinken en ontmoeten er elkaar en hebben ook een band opgebouwd met de medewerkers van de Lovie. Zo is er het voorbeeld van iemand van 92 jaar die aangaf: “ik ging normaal met iemand die mij met de wagen brengt in Ieper winkelen, maar nu kom ik hier en kan ik een koffietje drinken met de mensen van uit mijn omgeving, ik kom terug buiten in mijn eigen dorp.”
