De Vlaamse Regering en de sociale partners willen deze legislatuur 120.000 mensen extra aan de slag krijgen. Jaarlijks zijn dit 11.000 extra mensen bovenop de verwachte tewerkstellingsgroei. Hiertoe ondertekenden ze een gezamenlijke engagementsverklaring. Die doelstelling willen ze bereiken door mensen die aan de slag zijn aan de slag te houden, de rol van VDAB te versterken en vooral mensen aan te trekken die nu niet aan de arbeidsmarkt participeren. Binnen die laatste groep wordt prioriteit gegeven aan jongeren die niet in opleiding zitten en geen werk hebben, mensen met een leefloon, mensen met een gezondheidsprobleem en mensen die tijdelijk de arbeidsmarkt hebben verlaten om zorgtaken op te nemen.
Onze arbeidsmarkt kenmerkt zich door een grote arbeidskrapte. Veel bedrijven smeken om extra geschikt personeel en er is een heel lage werkloosheidsgraad. In de periode 2023-2028 zal ook het aantal mensen die op pensioen gaan, pieken. De vervangingsgraad zal daardoor heel groot zijn. Er zijn vandaag in Vlaanderen 2.875.000 werkenden en er is een werkzaamheidsgraad van 75,2%. Toch is dat in Europees perspectief de middelmaat. Daarom delen de Vlaamse Regering en de sociale partners de ambitie om deze legislatuur 120.000 extra mensen aan de slag te krijgen. Zij zullen de komende jaren samenwerken op vlak van doelgroepenbeleid, het wegwerken van financiële drempels voor mensen die aan de slag gaan en zijn, het verruimen van de interregionale mobiliteit en economische migratie, kinderopvang, sociale economie, levenslang leren met onder andere kwalitatief werkplekleren en digitalisering als rode draad. Bijzondere aandacht ook voor mensen met een migratie-achtergrond.
Jaarlijks 11.000 werkenden extra nodig
Vandaag hebben de Vlaamse Regering en de sociale partners op voorstel van Vlaams minister van Werk en Sociale Economie Hilde Crevits een eerste keer gesproken over de ‘strategie 120.000’. Ze hebben het voornemen hierover in de nabije toekomst een akkoord te sluiten. Die doelstelling halen, kan enkel door het geheel van de arbeidsmarkt te bekijken, ook de werkenden en de mensen die vandaag niet participeren. Om 120.000 extra mensen aan de slag te krijgen, zijn er op jaarbasis 24.000 extra werkenden nodig. Daarbovenop komt er nog een jaarlijkse vervangingsvraag van 13.000 mensen die op pensioen gaan. Er is wel een verwachte groei van 26.000 extra jobs per jaar. Dat betekent concreet dat er deze legislatuur, bovenop de verwachte groei, 11.000 extra werkenden per jaar nodig zijn.
Om dit te bereiken is er een 3-ledige aanpak nodig. Zo is het belangrijk om ervoor te zorgen dat wie werkt dat ook kan volhouden, moeten we de huidige werkzoekenden versterkt begeleiden en is het cruciaal dat ook mensen die niet actief zijn op de arbeidsmarkt stimuleren om hun vaardigheden en competenties toch in te zetten op de arbeidsmarkt.
Gerichte aanpak van vier prioritaire groepen
Om extra mensen aan de slag te krijgen, moeten we de vijver waarin we kunnen vissen vergroten. Heel wat mensen participeren niet aan de arbeidsmarkt en zijn ook niet werkzoekend. Die groep is groter dan de groep werkzoekenden.
In 2020 kijken we prioritair naar 4 groepen: jongeren die niet in een opleiding zitten en geen werk hebben, leefloners, mensen met een RIZIV-uitkering en herintreders. Die jongeren hebben nog een volledige loopbaan voor zich, hier is dus een groot potentieel. Vlaanderen telt naar schatting 56.000 jongeren die niet in opleiding zitten of aan het werk zijn. Vaak zijn ze ook niet gekend bij VDAB. We werken ook een aanpak uit voor herintreders, dit zijn mensen die de arbeidsmarkt tijdelijk hebben verlaten om zorgtaken op te nemen. Bij mensen met gezondheidsproblemen is het moment van participeren belangrijk. Er moet voldoende herstel en energie zijn.
De Vlaamse Regering en de sociale partners zijn het erover eens dat deze groepen een groot potentieel bieden. Daarom gaan ze samen werk maken van concrete maatregelen en acties om hen te integreren in de arbeidsmarkt. Om hen te laten participeren is bovendien een doorgedreven samenwerking nodig met onder meer het RIZIV, het Agentschap Inburgering & Integratie, Onderwijs en de lokale besturen. De ondertekening van dit engagement is een krachtig signaal van alle partners om hier concreet werk van te maken.
We werken samen met sociale partners om drempels in kaart te brengen en tot oplossingen te komen. Het gaat onder andere over toegankelijke en betaalbare kinderopvang en mobiliteit, over financiële drempels, vooral voor lage inkomens en het al dan niet beschikken over een diploma.
Wie werkt, moet kunnen blijven werken
We willen ervoor zorgen dat de mensen die al aan de slag zijn, ook aan de slag kunnen blijven. Samen met sociale partners, opleidings- en onderwijsverstrekkers willen we actief werk maken van een echte leercultuur.
Rol VDAB versterken
VDAB krijgt de rol om ook vrij ingeschreven werkzoekenden actiever te begeleiden en te ondersteunen. Door hen sneller en intensiever in te schatten, zullen ze vlotter naar een job begeleid worden.
Jaarlijkse opvolging
De sociale partners en de Vlaamse Regering engageren zich tot een structureel overleg. Zo wil men een antwoord bieden op de uitdagingen waar we voor staan, de doelstellingen van het regeerakkoord en van het akkoord van de sociale partners ‘Iedereen aan boord’ halen.
Er zijn tegelijk afspraken gemaakt over een jaarlijkse opvolgings- en monitoringrapport waarbij werkzaamheidsgraad, aantal werkenden, werkloosheid en kwaliteit van de tewerkstelling in kaart worden gebracht. Ook uitgesplitst naar groepen die vandaag al minder structureel participeren op de arbeidsmarkt. Het gaat dan over kortgeschoolden, 55+’ers, werkzoekenden met migratieachtergrond en mensen met een arbeidsbeperking
